Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

यथा श्रुत्वा विजानासि युक्तमंगीकृतं मया । पुराहं विचरन्पार्थ त्रिलोकीं कपिलानुगः

Transliteration

yathā śrutvā vijānāsi yuktamaṃgīkṛtaṃ mayā | purāhaṃ vicaranpārtha trilokīṃ kapilānugaḥ

Translation

تاکہ سن کر تم جان لو کہ میرا اقرار درست بنیاد پر ہے؛ اے پارتھ! ایک بار میں کپل کے پیرو ہو کر تینوں لوکوں میں گھوما تھا۔

Word by Word

• यथा: as, in the manner that
• यथा: Avyaya (Adverbial modifier/अव्यय-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)

• विजानासि: you understand/know
• विजानासि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• युक्तम्: proper, fitting
• युक्तम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• अङ्गीकृतम्: accepted
• अङ्गीकृतम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अङ्गी + कृ (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (accepted)

• मया: by me
• मया: Kartrikarana (Agent in passive/instrumental of agent)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (formerly)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विचरन्: wandering
• विचरन्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: वि + चर् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• त्रिलोकीम्: the three worlds
• त्रिलोकीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयः लोकाः यस्यां सा)

• कपिल-अनुगः: a follower of Kapila
• कपिल-अनुगः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कपिल (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कपिलस्य अनुगः)

Speaker

Nārada

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: Skanda (or narrator) recounts wandering through the three worlds alongside sage Kapila; a montage-like depiction of celestial, earthly, and nether realms connected by a luminous path.

Characters & Entities

• Nārada
• Pārtha (Arjuna)
• Kapila

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic authority is grounded in realized travel and lineage; narration is offered with a reasoned basis.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named yet; the verse introduces Nārada’s background for the forthcoming tīrtha narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative preface establishing credibility for the māhātmya.