Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
तं जघ्नुर्विविधैः शस्त्रैः परिवार्य समंततः । कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्यमहारथाः
Transliteration
taṃ jaghnurvividhaiḥ śastraiḥ parivārya samaṃtataḥ | kālanemiprabhṛtayo daśa daityamahārathāḥ
Translation
انہوں نے اسے ہر طرف سے گھیر لیا؛ کالنیمی وغیرہ دس دَیتیہ مہارَتھیوں نے طرح طرح کے ہتھیاروں سے اس پر وار کیے۔
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
जघ्नुःthey struck/killed
जघ्नुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम्
विविधैःwith various
विविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्; शस्त्रैः इत्यस्य विशेषणम्
शस्त्रैःwith weapons
शस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootpari-vṛ (धातु) + ल्यप् → parivārya (कृदन्त-अव्यय)
Formल्यपन्त-अव्ययम् (absolutive): ‘having surrounded’
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (अव्यय)
Formपरितः/सर्वतः-अर्थे देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
कालनेमि-प्रभृतयःbeginning with Kālanemi
कालनेमि-प्रभृतयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkālanemi + prabhṛti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (कालनेमिः प्रभृतिः येषाम्)
दशten
दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; विशेषणम् (numeral)
दैत्य-महारथाःdemon great-warriors
दैत्य-महारथाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya + mahā-ratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—कर्मधारयः (दैत्याः एव महारथाः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced; narration resumes)
Visual Art Cues
Scene: Ten daitya mahārathas, led by Kālanemi, surround Viṣṇu from all sides, raining diverse weapons; chariots, banners, dust, and the central calm of the deity amid chaos.
Characters & Entities
K
KālanemiD
Daityas (ten mahārathas)H
Hari/Keśava (implied target)FAQs
Adharma often advances through collective force, yet dharma’s protector remains unmoved by mere numbers and weaponry.
None.
None.