Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 59
Devanagari script
अयं स देवः सर्वेषां शरणं केशवोऽरिहा । अस्मिञ्जिते जिताः सर्वा देवता नात्र संशयः
Transliteration
ayaṃ sa devaḥ sarveṣāṃ śaraṇaṃ keśavo'rihā | asmiñjite jitāḥ sarvā devatā nātra saṃśayaḥ
Translation
یہی وہ معبود ہے—کیسَو، دشمنوں کا قاہر—سب کا پناہ گاہ۔ اگر وہ مغلوب ہو جائے تو سب دیوتا مغلوب سمجھے جاتے ہیں؛ اس میں کوئی شک نہیں۔
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
सःthat (very)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशार्थक-सर्वनाम (demonstrative pronoun)
देवःgod
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम् (Plural); सम्बन्ध-विशेषणम्
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma/Predicate (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम्; विधेय (predicate nominative)
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkeśava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (epithet)
अरिहाslayer of enemies
अरिहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootari-han (प्रातिपदिक; हन्-धातु-सम्बद्ध)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (अरिणां हन्ता)
अस्मिन्in this (case/when this)
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
जितेwhen (he/this) is conquered / in the conquered (state)
जिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootji (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय) → jita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि कृदन्तः; नपुंसक/पुंलिङ्गे सन्दर्भानुसारम्
जिताःconquered
जिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootji (धातु) + kta → jita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
देवताःdeities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Asura lords (quoted speech within Sūta’s narration; deduced from context)
Visual Art Cues
Scene: A devotional proclamation of Keśava as the refuge of all; devas in reverent posture, with Viṣṇu centrally enthroned or standing, radiating assurance while the cosmic order gathers around him.
Characters & Entities
K
Keśava (Viṣṇu)D
Devas (Devatas)A
Asura lords (implied speakers)FAQs
The verse asserts a dharmic theology of refuge: Viṣṇu is the central support of the devas and protector of cosmic order.
None.
None.