Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 17›Shloka 68
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

नादेन तस्य ग्रसनस्य संख्ये महायुधैश्चार्दितसर्वगात्राः । गते कृथांते वसुधां च निष्प्रभे चकंपिरे कांदिशिकाः सुरास्ते

Transliteration

nādena tasya grasanasya saṃkhye mahāyudhaiścārditasarvagātrāḥ | gate kṛthāṃte vasudhāṃ ca niṣprabhe cakaṃpire kāṃdiśikāḥ surāste

Translation

اس جنگ میں گرسن کی گرج سے لرزتے اور عظیم ہتھیاروں سے جسم کے ہر عضو میں زخمی ہوتے ہوئے، اور کِرتانت (یَم) کے چلے جانے اور زمین کے بے نور ہو جانے پر، وہ دیوتا گھبرا کر کانپتے ہوئے ادھر ادھر بھاگنے لگے۔

Word by Word
नादेनby the roar
नादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ग्रसनस्यof the devouring (act/one)
ग्रसनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्रसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
संख्येin the battle
संख्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंख्या/सङ्ख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in battle’ (युद्धार्थे)
महायुधैःwith great weapons
महायुधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहा + आयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (महत् आयुधम्)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
आर्दितसर्वगात्राः(those) with all limbs battered
आर्दितसर्वगात्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआर्दित + सर्व + गात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘आर्दित’; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सर्वगात्र’ (सर्वाणि गात्राणि यस्य) इत्यत्र कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः; समस्तपदं ‘(they) whose all limbs were afflicted’
गतेwhen (it) had gone
गते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootग (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), सप्तमी-एकवचन नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; लोके सप्तमी (absolute locative): ‘when ... had gone’
कृथान्तेto Kṛtānta (Death/Yama)
कृथान्ते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृथान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; यमवाचकः
वसुधाम्the earth
वसुधाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
निष्प्रभे(when it was) without radiance
निष्प्रभे:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिष्प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; लोके सप्तमी (absolute locative) ‘when (it was) lusterless’ (वसुधायाम्)
चकम्पिरेtrembled
चकम्पिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
कांदिशिकाःpanic-stricken
कांदिशिकाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकांदिशिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘panic-stricken, running in all directions’
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तेthose
ते:
Anuvrtti (Correlative pronoun/अनुवृत्ति)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Gods, battered and trembling, scatter in confusion as the asura Grasana’s roar fills the sky; the battlefield seems to darken, suggesting the withdrawal of Kṛtānta’s stabilizing presence.

Characters & Entities
G
Grasana
K
Kṛtānta (Yama)
S
Surāḥ (gods)
V
Vasudhā (earth)

FAQs

When guardians of order fall, even the cosmos seems to lose its radiance—dharma is portrayed as the light of the world.

No tīrtha is explicitly glorified; the verse is part of a martial-cosmic episode.

None.

←Previous Verse
Next Verse→