Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

विनतासूत अरुणं गरुडं च महाबलम् । ग्रावायाः श्वापदाः पुत्रा गणः क्रोधवशस्तथा

Transliteration

vinatāsūta aruṇaṃ garuḍaṃ ca mahābalam | grāvāyāḥ śvāpadāḥ putrā gaṇaḥ krodhavaśastathā

Translation

وِنَتا نے اَرُڻ اور نہایت زورآور گَرُڑ کو جنم دیا۔ گراوا سے درندے پیدا ہوئے؛ اور کرودھ وَشا سے بھی ایک گَण پیدا ہوا۔

Word by Word

• विनतासूत: son of Vinatā
• विनतासूत: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विनता (प्रातिपदिक) + सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विनतायाः सूतः = son of Vinatā)

• अरुणम्: Aruṇa
• अरुणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अरुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• गरुडम्: Garuḍa
• गरुडम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• महाबलम्: very strong/mighty
• महाबलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् बलं यस्य/महाबलः) — अत्र अरुणं/गरुडं विशेषयति

• ग्रावायाः: of Grāvā
• ग्रावायाः: Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ग्रावा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• श्वापदाः: wild beasts
• श्वापदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्वापद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• गणः: a group
• गणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• क्रोधवशः: Krodhavaśa (name)
• क्रोधवशः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्रोधस्य वशः = under anger’s control)

• तथा: also/likewise
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Visual Art Cues

Scene: Vinatā presents two sons: Aruṇa, reddish-gold and radiant like dawn, and Garuḍa, vast-winged and powerful. Nearby, Grāvā’s progeny appear as stylized wild beasts; Krodhavaśā’s ‘gaṇa’ as fierce, shadowy attendants.

Characters & Entities

• Vinatā
• Aruṇa
• Garuḍa
• Grāvā
• Krodhavaśā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tradition situates even formidable beings within sacred ancestry, guiding devotees to see cosmic diversity under divine order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a genealogical statement.