Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

Devanagari script

श्रुत्वा गर्जरवं घोरं दृष्ट्वा विद्युच्चमत्कृतीः । आसारसीकरैः क्लिन्ना न चकंपे मनाक्च सा

Transliteration

śrutvā garjaravaṃ ghoraṃ dṛṣṭvā vidyuccamatkṛtīḥ | āsārasīkaraiḥ klinnā na cakaṃpe manākca sā

Translation

خوفناک گرج کی آواز سن کر اور بجلی کی چونکا دینے والی چمک دیکھ کر، طوفان کے چھینٹوں سے بھیگ جانے پر بھی وہ ذرا بھر نہ کانپی۔

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• गर्ज-रवम्: the roar (of thunder)
• गर्ज-रवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गर्ज (प्रातिपदिक) + रव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (गर्जनस्य रवः)

• घोरम्: terrible
• घोरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• विद्युत्-चमत्कृतीः: the flashes of lightning
• विद्युत्-चमत्कृतीः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक) + चमत्कृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (विद्युतः चमत्कृतयः)

• आसार-सीकरैः: by the spray of the downpour
• आसार-सीकरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आसार (प्रातिपदिक) + सीकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (आसारस्य सीकराः)

• क्लिन्ना: soaked
• क्लिन्ना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्लिन्न (क्लिद् धातु-क्त, कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• चकम्पे: trembled
• चकम्पे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कम्प् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• मनाक्: even slightly
• मनाक्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: मनाक् (अव्यय)
• Form: परिमाणार्थक-अव्यय (adverb: even a little)

• च: even/and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction/particle)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (tapo-vana)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Close, dramatic moment: thunder roars, lightning splits the sky; spray drenches the ascetic; yet her body and face remain perfectly still—no flinch, no tremor.

Characters & Entities

• Kāśī (Kṣetra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tapas steadies the mind so that fear and disturbance lose their power, even amid terrifying conditions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī Kṣetra as the sanctified setting where such unwavering austerity is undertaken.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on mental steadiness and fearlessness as fruits and signs of tapas.