Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

पीततद्गीतपीयूष मृगपूगैरुपासितम् । महामोदभराक्रांत वातचांचल्यहारिणम्

pītatadgītapīyūṣa mṛgapūgairupāsitam | mahāmodabharākrāṃta vātacāṃcalyahāriṇam

اس کے گیت کے امرت کو پی کر ہرنوں کے جھنڈ اس کی خدمت میں حاضر رہے؛ عظیم سرور سے مغلوب ہو کر وہ ہوا جیسے چنچل ذہن کی بے قراری سے آزاد ہو گئے۔

पीतdrunk, imbibed
पीत:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपीत (कृदन्त; √पा (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member); भूतकर्मणि कृदन्त
तद्that
तद्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member)
गीतsong, sung (thing)
गीत:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootगीत (कृदन्त; √गै (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member)
पीयूषnectar, ambrosia
पीयूष:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootपीयूष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member)
मृगdeer, animals
मृग:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (compound member)
पूगैःby groups, by multitudes
पूगैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपूग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (instrumental plural)
उपासितम्worshipped, attended
उपासितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउपासित (कृदन्त; उप-आ-√आस् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
महाgreat
महा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-पूर्वपद; समासे विशेषण (great)
मोदjoy, delight
मोद:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootमोद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member)
भरweight, load
भर:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootभर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member)
आक्रान्तovercome, seized
आक्रान्त:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआक्रान्त (कृदन्त; आ-√क्रम् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
वातwind
वात:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member)
चाञ्चल्यrestlessness, fickleness
चाञ्चल्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootचाञ्चल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (compound member)
हारिणम्removing, dispelling
हारिणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootहारिन् (प्रातिपदिक; √हृ (धातु) + णिनि)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘removing/taking away’ agent-noun used adjectivally

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narrative frame)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages

Scene: Deer gather calmly around the singer-preacher, as if drinking nectar from his melody; the air feels still, the usual skittishness gone.

FAQs

Sacred song and dharmic sound can pacify agitation and turn even instinct-driven beings toward serenity and devotion.

Kāśī is the implied sacred landscape; the verse uses nature imagery to reflect Kāśī’s sanctifying spiritual atmosphere.

No direct prescription is stated, but the verse implicitly praises devotional singing/recitation (gīta/kīrtana) as spiritually transformative.