Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

Devanagari script

आंबरीषमहातीर्थमघघ्नं तस्य सन्निधौ । तत्रौदकीं क्रियां कुर्वन्निष्कालुष्यं लभेन्नरः

Transliteration

āṃbarīṣamahātīrthamaghaghnaṃ tasya sannidhau | tatraudakīṃ kriyāṃ kurvanniṣkāluṣyaṃ labhennaraḥ

Translation

اُس کے قریب امبریش مہاتیرتھ ہے جو گناہوں کو مٹانے والا ہے۔ وہاں آبی رسومات ادا کرنے سے انسان آلودگی اور ناپاکی سے پاک ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• आंबरीषमहातीर्थम्: the great Āmbārīṣa-tīrtha
• आंबरीषमहातीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आंबरीष + महा + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (आंबरीषस्य महातीर्थम्)

• अघघ्नम्: sin-destroying
• अघघ्नम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अघ + घ्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अघं हन्ति इति)

• तस्य: of that (tīrtha)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम

• सन्निधौ: in the vicinity
• सन्निधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सन्निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण

• औदकीम्: water-related
• औदकीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: औदकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘उदक’सम्बन्धिनी (water-related)

• क्रियाम्: rite, act
• क्रियाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• कुर्वन्: doing, performing
• कुर्वन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• निष्कालुष्यम्: freedom from impurity
• निष्कालुष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निः + कालुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नञ्/निः-पूर्वक तत्पुरुषः (absence of impurity)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Āmbārīṣa-mahā-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Kāśī-māhātmya audience

Visual Art Cues

Scene: A broad stone ghāṭa with a marked tīrtha spot; pilgrims scoop water in cupped hands offering tarpaṇa; a small shrine marker indicates Āmbārīṣa-tīrtha; the atmosphere is clean, bright, and purifying.

Characters & Entities

• Āmbārīṣa-mahātīrtha
• pāpa (sin)
• udakī kriyā (water rites)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual purity and inner cleansing are intensified when dharmic water-rites are performed at a renowned tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Āmbārīṣa-mahātīrtha, praised as aghaghna (destroyer of sin).

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing udakī-kriyā—rites involving sacred water such as libations and purificatory acts.