Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

पद्मतीर्थं तदग्रे तु तत्र स्नात्वा नरोत्तमः । पितॄन्संतर्प्य विधिना पद्मयानेव हीयते

Transliteration

padmatīrthaṃ tadagre tu tatra snātvā narottamaḥ | pitṝnsaṃtarpya vidhinā padmayāneva hīyate

Translation

اس کے آگے پدم تیرتھ ہے۔ بہترین انسان وہاں اشنان کرکے اور مقررہ ودھی کے مطابق پِتروں کو ترپن دے کر، گویا کمل کے وِمان پر سوار ہو کر روانہ ہوتا ہے۔

Word by Word

• पद्मतीर्थम्: the Padma-tīrtha (sacred ford)
• पद्मतीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद्म-तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पद्मस्य तीर्थम्)

• तदग्रे: in front of it / before it
• तदग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् + अग्र (प्रातिपदिक; समास/अव्ययीभाववत् प्रयोगः)
• Form: अव्यय-प्रयोगः (तदग्रे = तस्य अग्रे), स्थानवाचक-अव्ययम्

• तु: but / indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: स्थानवाचक-अव्ययम्

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund); स्ना धातोः

• नरोत्तमः: the best of men
• नरोत्तमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर-उत्तम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुषः (नराणाम् उत्तमः)

• पितॄन्: the ancestors (manes)
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• संतर्प्य: having satisfied (offered oblations to)
• संतर्प्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + तृप् (धातु)
• Form: ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष-अव्ययकृदन्तः (absolutive); सम्-उपसर्गपूर्वकः तृप् धातुः

• विधिना: according to the proper rite
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• पद्मयानेव: as if by the Padma-vehicle (lotus-car)
• पद्मयानेव: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पद्मयान + एव (प्रातिपदिक + अव्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुषः (पद्मस्य यानम्); एव = अव्यय-निपातः (emphasis)

• हीयते: is diminished / falls away
• हीयते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (passive sense)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Padma-tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/śaunaka-ādi audience (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at a lotus-filled tīrtha in Kāśī bathes, then offers tarpaṇa with cupped hands; above, a radiant lotus-vimāna descends, suggesting liberation-like ascent.

Characters & Entities

• Padma-tīrtha
• Pitṛs
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Kāśī, tīrtha-bathing joined with proper ancestral offerings elevates the devotee and sanctifies one’s lineage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Padma-tīrtha, a sacred bathing spot within the Kāśīkhaṇḍa’s map of Kāśī’s tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at Padma-tīrtha followed by Pitṛ-tarpaṇa performed विधिना (according to rule).