Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

तद्याम्यां चक्रतीर्थं च पितॄणामपि दुर्लभम् । तत्रापि विहितश्राद्धो मुच्यते पैतृकादृणात्

tadyāmyāṃ cakratīrthaṃ ca pitṝṇāmapi durlabham | tatrāpi vihitaśrāddho mucyate paitṛkādṛṇāt

اس کے جنوب میں چَکر تیرتھ ہے جو پِتروں کے لیے بھی نایاب ہے؛ وہاں شاستر کے مطابق شِرادھ کرنے والا پِتروں کے قرض سے آزاد ہو جاتا ہے۔

tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; (याम्याम् इति विशेषणम्)
yāmyāmin the southern direction/region
yāmyām:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyāmya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; (दिशि/प्रदेशे)
cakra-tīrthamCakra-tīrtha
cakra-tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (चक्रस्य तीर्थम्)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
pitṝṇāmof the ancestors
pitṝṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
apieven/also
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक-निपात
durlabhamhard to obtain/rare
durlabham:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurlabha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; (तीर्थम् इति विशेषणम्)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
apialso
api:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अवधानार्थक
vihita-śrāddhaḥone who has performed the prescribed śrāddha
vihita-śrāddhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvihita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dhā (धातु) with vi-) + śrāddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः (येन श्राद्धं विहितम्)
mucyateis freed
mucyate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
paitṛkātancestral
paitṛkāt:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpaitṛka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; (ṛṇāt इति विशेषणम्)
ṛṇātfrom debt
ṛṇāt:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootṛṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Cakra-tīrtha

Type: kund

Scene: A tīrtha marked by a discus (cakra) emblem; devotee performs śrāddha with piṇḍas and water; a symbolic chain labeled ‘pitṛ-ṛṇa’ breaks, indicating release.

C
Cakra-tīrtha
P
Pitṛs
P
Pitṛ-ṛṇa (ancestral debt)

FAQs

Fulfilling pitṛ-dharma through properly performed śrāddha removes the binding obligation of pitṛ-ṛṇa.

Cakra-tīrtha, a revered spot in the Kāśī tīrtha network.

Vihita-śrāddha—performing śrāddha according to scriptural injunction at Cakra-tīrtha.