Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

Devanagari script

तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा गां दत्त्वा च पयस्विनीम् । यथोक्तसर्वाभरणां क्षीरोदे वासयेत्पितॄन्

Transliteration

tatra śrāddhaṃ naraḥ kṛtvā gāṃ dattvā ca payasvinīm | yathoktasarvābharaṇāṃ kṣīrode vāsayetpitṝn

Translation

وہاں انسان شرادھ کر کے، اور شاستر کے مطابق زیورات سے آراستہ دودھ دینے والی گائے دان کر کے، اپنے پِتروں کو ‘کشیرود’ (دودھ کے سمندر کے لوک) میں آسودگی سے بسنے کا سبب بنتا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन

• नरः: a man
• नरः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: पूर्वकालक्रिया (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातु: कृ

• गाम्: a cow
• गाम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: पूर्वकालक्रिया (पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातु: दा (to give)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पयस्विनीम्: milk-giving
• पयस्विनीम्: कर्मविशेषण (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पयस्विनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गाम्)

• यथोक्तसर्वाभरणाम्: adorned with all ornaments as prescribed
• यथोक्तसर्वाभरणाम्: कर्मविशेषण (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: यथा + उक्त + सर्व + आभरण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: (यथोक्तानि सर्वाणि आभरणानि यस्याः/याम्) — विशेषणम् (qualifier, contextually of गाम्)

• क्षीरोदे: in the Milk-Ocean (place)
• क्षीरोदे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षीर + उद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षीरस्य उदः = क्षीरोदः)

• वासयेत्: should cause to dwell/settle
• वासयेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: वासय् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; धातु: वासय् (णिच् causative of वस्: to cause to dwell)

• पितॄन्: the ancestors (pitṛs)
• पितॄन्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kṣīrābdhi / Kṣīroda-tīrtha (before Keśava)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: At the Kṣīrābdhi tīrtha, a householder performs śrāddha with offerings; a well-adorned milk-cow is gifted; in a visionary overlay, satisfied ancestors dwell in a luminous ‘Kṣīroda’ realm.

Characters & Entities

• Kṣīrābdhi/Kṣīroda
• Pitṛs (ancestors)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma toward one’s ancestors—performed at a potent tīrtha with proper charity—brings lasting welfare to the Pitṛs and merit to the doer.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kṣīrābdhi/Kṣīroda tīrtha area in Kāśī, associated with ancestral rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha and give go-dāna: a milk-yielding cow, adorned according to injunction.