Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56

Devanagari script

सर्वसंपत्करं नाम स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । प्रजप्तव्यं प्रयत्नेन मुक्तिकामेन सर्वदा

Transliteration

sarvasaṃpatkaraṃ nāma stotrametanmayeritam | prajaptavyaṃ prayatnena muktikāmena sarvadā

Translation

یہ ستوتر جو میں نے بیان کیا ہے ‘تمام خوشحالی عطا کرنے والا’ کہلاتا ہے۔ جو موکش/نجات کا خواہاں ہو وہ ہمیشہ کوشش کے ساتھ اس کا جپ کرے۔

Word by Word

• सर्वसंपत्करम्: bringing all prosperity
• सर्वसंपत्करम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-संपत्-कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (stotram इत्यस्य)

• नाम: namely/indeed
• नाम: Sambandha (Particle/सम्बन्धसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; निपातः (particle) ‘indeed/namely’

• स्तोत्रम्: hymn
• स्तोत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (स्तोत्रम्)

• मया: by me
• मया: Karana/Agent-in-passive (Instrument/कर्ता-हेतुः)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3), एकवचन

• ईरितम्: uttered/declared
• ईरितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईरित (कृदन्त; √ईर्/ईरय् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘uttered/declared’

• प्रजप्तव्यम्: is to be recited
• प्रजप्तव्यम्: Vidhi (Obligation/विधेय)
• Type: Verb
• Root: प्र-जप् (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेयभावः ‘should be recited’

• प्रयत्नेन: with effort
• प्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• मुक्तिकामेन: by one desiring liberation
• मुक्तिकामेन: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति-काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; ‘मुक्तिं कामयते’ इति (desirer of liberation)

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of time)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (general phala-śruti context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/devotees; broader audience within Kāśī-khaṇḍa narration

Visual Art Cues

Scene: A devotee in Kāśī sits facing a liṅga or Viśveśvara shrine, rosary in hand, reciting a stotra; the city’s ghāṭs and temple spires suggest the mokṣa-kṣetra atmosphere.

Characters & Entities

• Mukti
• Sarvasaṃpatkara (stotra name)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The same devotion that supports prosperity can be oriented toward mokṣa when practiced steadily and sincerely.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī-kṣetra, where stotra-japa is presented as both prosperity-giving and liberation-supporting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prajapa—repeated chanting of the stotra, performed continually with effort, especially by a seeker of mukti.