Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56
Devanagari script
कापिलेय ह्रदे स्नात्वा वीक्षेत वृषभध्वजम् । उपशांतशिवं पश्येत्तत्कूपविहितोदकः
Transliteration
kāpileya hrade snātvā vīkṣeta vṛṣabhadhvajam | upaśāṃtaśivaṃ paśyettatkūpavihitodakaḥ
Translation
کاپِلیہ ہرد میں اشنان کر کے وِرشبھ دھوج (بیل کے جھنڈے والے شِو) کے درشن کریں۔ اسی کنویں کے پانی سے اُدک-کریا کر کے اُپشانت شِو کے درشن کریں۔
Word by Word
कापिलेयKāpileya
कापिलेय:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkāpileya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — ‘ह्रदे’ इत्यस्य विशेषण (locative singular agreeing with hrade)
ह्रदेin the lake
ह्रदे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothrada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masculine, locative, singular)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootsnā (धातु) + क्त्वा → snātvā (क्त्वान्त अव्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
वीक्षेतshould see
वीक्षेत:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvīkṣ (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (optative: should see)
वृषभध्वजम्Vṛṣabhadhvaja (Śiva, whose banner is the bull)
वृषभध्वजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvṛṣabha (प्रातिपदिक) + dhvaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष ‘वृषभः ध्वजः यस्य’ (Śiva) (masculine, accusative, singular)
उपशांतशिवम्Upaśānta-Śiva (the pacified/appeased Śiva)
उपशांतशिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootupaśānta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + śiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (upaśāntaḥ śivaḥ) (masculine, accusative, singular)
पश्येत्should see
पश्येत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ्-अर्थे, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (should see)
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — समासाङ्ग (genitive singular as compound member: ‘of that’)
कूपof the well
कूप:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — समासाङ्ग (genitive singular as compound member)
विहितprescribed/arranged
विहित:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi (उपसर्ग) + dhā (धातु) + क्त → vihita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — समासाङ्ग (past participle: ‘prescribed/arranged’)
उदकःone whose water (rite) is arranged from that well
उदकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootudaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: तत्कूपविहितोदकः = तत् + कूप + विहित + उदकः (masculine, nominative, singular)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Characters & Entities
K
Kāpileya HradaV
Vṛṣabhadhvaja (Śiva)U
UpaśāntaśivaK
Kūpa (well)FAQs
Kāśī’s waters and wells are not merely physical—they are ritual gateways leading to direct encounter (darśana) with Śiva.
Kāpileya hrada, and the Śiva forms Vṛṣabhadhvaja and Upaśāntaśiva within Kāśī.
Bathe at Kāpileya hrada, see Vṛṣabhadhvaja; then perform the prescribed well-water rite and see Upaśāntaśiva.