Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 99

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे विश्वेश्वरलिंगमहिमाख्यो नाम नवनवतितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe viśveśvaraliṃgamahimākhyo nāma navanavatitamo'dhyāyaḥ

Translation

یوں مقدس شری اسکند مہاپُران میں، اکیاسی ہزار شلوکوں والی چوتھی سنہتا کے کاشی کھنڈ (اُتّراردھ) میں ‘وشویشور لِنگ کی مہِما’ نامی ننانوےواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative/end marker)

• श्रीस्कांदे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śrī-skānda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय: श्रीमान् स्कन्दः/स्कान्दः (the revered Skanda Purāṇa)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahā-purāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: महत् पुराणम् (great Purāṇa)

• एकाशीति: eighty-one
• एकाशीति: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ekāśīti (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्द; (81) विशेषण; स्त्रीलिङ्ग-सप्तमी एकवचन 'साहस्र्याम्' इत्यस्य विशेषण

• साहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (collection)
• साहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: sāhasrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; 'in the (collection of) thousand(s)' (here: 81,000)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: saṃhitā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन

• चतुर्थे: in the fourth
• चतुर्थे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: caturtha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• काशीखंडे: in the Kāśīkhaṇḍa
• काशीखंडे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: kāśī-khaṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: काश्याः खण्डः (section of Kāśī)

• उत्तरार्धे: in the latter half
• उत्तरार्धे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: uttara-ardha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: उत्तरः अर्धः (latter half)

• विश्वेश्वरलिंगमहिमाख्यः: named (as) ‘Glory of the Viśveśvara Liṅga’
• विश्वेश्वरलिंगमहिमाख्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: viśveśvara-liṅga-mahimā-ākhya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: विश्वेश्वरस्य लिङ्गस्य महिमा यस्याख्या (named 'Glory of Viśveśvara-liṅga')

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Naming marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: nāma (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (particle: 'by name/called')

• नवनवतितमः: ninety-ninth
• नवनवतितमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: nava-navati-tama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक; तत्पुरुष: नवनवत्याः तमः (ninety-ninth)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: adhyāya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

Speaker

Colophon (textual closure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Viśveśvara Liṅga (Kāśī)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: scribes and reciters conclude the chapter titled ‘Viśveśvara-liṅga-mahimā’, with a temple silhouette of Viśvanātha in the background.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Kāśīkhaṇḍa
• Viśveśvara Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It formally seals the māhātmya unit, emphasizing Viśveśvara Liṅga as a central object of Kāśī’s sacred glory.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Viśveśvara (Viśvanātha) Liṅga in Kāśī (Vārāṇasī).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a concluding colophon naming the chapter and its focus.