Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

Devanagari script

तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा पिंडान्कूपे परिक्षिपेत् । एकविंशकुलोपेतः श्राद्धकृद्रुद्रलोकभाक्

Transliteration

tatra śrāddhaṃ naraḥ kṛtvā piṃḍānkūpe parikṣipet | ekaviṃśakulopetaḥ śrāddhakṛdrudralokabhāk

Translation

وہاں آدمی شِرادھ کر کے پِنڈ کُویں میں نذر کرے۔ ایسا شِرادھ کرنے والا اپنی اکیس پشتوں سمیت رُدر لوک کا حصہ دار بن جاتا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन — कर्म

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन — कर्ता

• कृत्वा: having performed
• कृत्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) — 'having done'

• पिण्डान्: rice-balls (offerings)
• पिण्डान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन — कर्म

• कूपे: in the well
• कूपे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन — अधिकरण

• परिक्षिपेत्: should cast (in)
• परिक्षिपेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + क्षिप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — 'should throw/cast'

• एकविंशकुलोपेतः: accompanied by twenty-one lineages
• एकविंशकुलोपेतः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकविंशति + कुल + उपेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — विशेषणम्; समासः: (एकविंशति-कुल) + उपेतः = 'endowed with twenty-one generations/families'

• श्राद्धकृत्: the performer of śrāddha
• श्राद्धकृत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध + कृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — कर्तृवाचक; समासः: श्राद्धं करोति इति (उपपद-तत्पुरुष)

• रुद्रलोकभाक्: partaker of Rudra’s world
• रुद्रलोकभाक्: Karta (Result-qualifier/फल-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रुद्रलोक + भाज् (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — विशेषणम्; कृदन्तः: भाज् धातोः 'भाक्' (possessing/partaking); समासः: रुद्रस्य लोकः + भाक्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pitṛ-kūpa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A householder with darbha grass performs śrāddha beside a well; piṇḍas on leaf plates are respectfully lifted and released into the water; faint ancestral figures receive offerings; Mahālaya-liṅga stands behind, lamps flickering.

Characters & Entities

• Pitṛ-kūpa
• Śrāddha
• Piṇḍa
• Rudra-loka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pitṛ-dharma performed at a sanctified Kāśī site uplifts not only the doer but the entire ancestral line.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Pitṛ-kūpa (ancestor-well) situated before Mahālaya Liṅga in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha there and place/cast the piṇḍa-offerings into the Pitṛ-kūpa.