Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 190

Devanagari script

तदुत्तरे चर्चिकाया देव्याः संदर्शनं शुभम् । रेवतेश्वर लिंगं च चर्चिकाग्रेण शांतिकृत्

Transliteration

taduttare carcikāyā devyāḥ saṃdarśanaṃ śubham | revateśvara liṃgaṃ ca carcikāgreṇa śāṃtikṛt

Translation

اس کے شمال میں دیوی چرچِکا کے مبارک درشن حاصل ہوتے ہیں۔ وہاں ریوَتیشور شِو لِنگ بھی ہے؛ چرچِکا کی حضوری میں اس کے قریب جانے سے سکون اور تسکین عطا ہوتی ہے۔

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/प्रथमा-सम्बन्ध, एकवचन; निर्देशक (समासपूर्वपद)

• उत्तरे: to the north; further on
• उत्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे — ‘to the north/afterwards’

• चर्चिकायाः: of Carcikā
• चर्चिकायाः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चर्चिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• देव्याः: of the Goddess
• देव्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• संदर्शनम्: sight; दर्शन
• संदर्शनम्: Karta/Predicate-Noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: संदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (saṃdarśanam)

• रेवतेश्वर: Revateśvara (name)
• रेवतेश्वर: Sambandha (Name-element)
• Type: Noun
• Root: रेवत + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रेवत्याः ईश्वरः)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta/Predicate-Noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• चर्चिकाग्रेण: by/at the forepart of Carcikā (in front of Carcikā)
• चर्चिकाग्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चर्चिका + अग्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चर्चिकायाः अग्रेण)

• शान्तिकृत्: bringing peace; peace-maker
• शान्तिकृत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: शान्ति + कृत् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषः (शान्तिं करोति)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience

Visual Art Cues

Scene: A northward shrine cluster: Devī Carcikā in a sanctum with red hues and weapons/lotus iconography; nearby Revateśvara-liṅga; devotees first offer to Devī then proceed to Śiva, receiving a sense of calm.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Carcikā Devī
• Revateśvara Liṅga
• Śānti
• Śiva
• Śakti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī harmonizes Śiva and Devī worship; darśana and proximity to their shrines is praised as a source of śānti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Carcikā Devī’s sacred presence and the Revateśvara Liṅga in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Devī-darśana and reverent approach to the Revateśvara Liṅga near Carcikā for śānti.