Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

ऋषय ऊचुः । पाराशर्य मुने मान्यस्त्वमस्माकं महामते । यतो वेदास्त्वया व्यस्ताः पुराणान्यपि वेत्ति यत्

ṛṣaya ūcuḥ | pārāśarya mune mānyastvamasmākaṃ mahāmate | yato vedāstvayā vyastāḥ purāṇānyapi vetti yat

رشیوں نے کہا: اے پاراشریہ مُنی، اے عظیم فہم والے! تم ہمارے درمیان قابلِ تعظیم ہو؛ کیونکہ ویدوں کی ترتیب تم ہی نے کی، اور پرانوں کا بھید بھی تم ہی جانتے ہو۔

ṛṣayaḥsages
ṛṣayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
pārāśaryaO Pārāśarya
pārāśarya:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārāśarya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
muneO sage
mune:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
mānyaḥworthy of honor
mānyaḥ:
Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootmānya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मध्यम-पुरुष सर्वनाम
asmākamof us/our
asmākam:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; उत्तम-पुरुष सर्वनाम
mahā-mateO great-minded one
mahā-mate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + mati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महती मतिः यस्य)
yataḥbecause/since
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/यत्-सम्बन्ध (relative adverb): ‘since/because’
vedāḥthe Vedas
vedāḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
tvayāby you
tvayā:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
vyastāḥarranged/divided
vyastāḥ:
Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootvi-√as (अस्/अस्यति) / √as (अस्) with vi-; past passive participle vyasta (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (PPP): ‘arranged/divided’
purāṇānithe Purāṇas
purāṇāni:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)
vettiknows
vetti:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (विद्)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
yatwhich/that
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (correlative to yataḥ)

Ṛṣis of Naimiṣāraṇya

Tirtha: Naimiṣāraṇya

Type: kshetra

Listener: Vyāsa (Pārāśarya)

Scene: Sages rise and address Vyāsa with folded hands; palm-leaf manuscripts and Vedic bundles are visible; the mood is calm, respectful, and scholastic.

V
Vyāsa (Pārāśarya)
V
Veda
P
Purāṇas
P
Parāśara
N
Naimiṣāraṇya (implied context)

FAQs

It models dharmic humility: seekers honor authentic teachers rooted in Veda and Purāṇa before posing questions.

The implied setting is Naimiṣāraṇya, a famed tīrtha-forest for scriptural recitation and inquiry.

None; it is a formal address introducing the sages’ inquiry.