Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

वाक्यं मृकंडजमुनेस्तेपि श्रुत्वा मुनीश्वराः । प्रहृष्टचेतसो जाताश्चक्रुः स्वं स्वं ततो हितम्

vākyaṃ mṛkaṃḍajamunestepi śrutvā munīśvarāḥ | prahṛṣṭacetaso jātāścakruḥ svaṃ svaṃ tato hitam

مِرکندُو کے فرزند مُنی کے کلمات سن کر وہ مُنی اِشور بھی دل سے خوش ہو گئے؛ پھر اس کے بعد ہر ایک نے اپنے لیے مفید عمل اختیار کیا۔

वाक्यम्statement, words
वाक्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मृकण्डजमुनेःof the sage born of Mṛkaṇḍa
मृकण्डजमुनेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमृकण्डजमुनि (प्रातिपदिक; मृकण्ड + ज + मुनि)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; ‘मृकण्डस्य जः मुनिः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/gerundial)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having heard’
मुनीश्वराःlords among sages
मुनीश्वराः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootमुनीश्वर (प्रातिपदिक; मुनि + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘मुनीनां ईश्वराः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
प्रहृष्टचेतसःwith delighted minds
प्रहृष्टचेतसः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘प्रहृष्टं चेतः येषाम्’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, रूपतः कर्मधारय-समासाधारित विशेषण
जाताःbecame
जाताः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त; √जन् (धातु), क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; ‘became’
चक्रुःdid, performed
चक्रुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
स्वम्one’s own
स्वम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘own’
स्वम्(each) his own
स्वम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति—‘each his own’
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्ययीभावार्थे/अपादान-प्राय ‘thereupon, then’
हितम्what is beneficial, welfare
हितम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक; √धा (धातु) + हि/कृतप्रत्यय, ‘placed/beneficial’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

Skanda (contextual, Kāśīkhaṇḍa dialogue frame)

Tirtha: Narmadeśa (contextual)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A circle of venerable sages, faces bright with joy, listening to Mṛkaṇḍu’s son; after the discourse, each rises and proceeds to his chosen beneficial act—some to meditation, some to pilgrimage preparations, some to ritual fires.

M
Mṛkaṇḍeya
M
Munis (sages)

FAQs

Hearing authoritative sacred teaching gladdens the heart and inspires practical dharmic action aligned with one’s welfare.

The verse sits within the Narmadeśvara/Narmadā tīrtha context, where the teaching heard concerns the sanctity of that sacred geography.

No specific rite is prescribed; the implied practice is śravaṇa (devout listening) followed by appropriate dharmic conduct.