Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

Devanagari script

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरो नियतमानसः । भूतैः प्रेतैः पिशाचैश्च कदाचिन्नाभिभूयते

Transliteration

śrutvādhyāyamimaṃ puṇyaṃ naro niyatamānasaḥ | bhūtaiḥ pretaiḥ piśācaiśca kadācinnābhibhūyate

Translation

جو شخص ضبطِ نفس اور یکسوئی کے ساتھ اس پاکیزہ باب کو سن لے، وہ کبھی بھی بھوتوں، پریتوں اور پِشچوں کے غلبے میں نہیں آتا۔

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया (having heard)

• अध्यायम्: chapter/recitation
• अध्यायम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• इमम्: this
• इमम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अध्यायम्)

• पुण्यम्: meritorious/holy
• पुण्यम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अध्यायम्)

• नरः: a man/person
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• नियतमानसः: of disciplined mind
• नियतमानसः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: नियत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नियतं मनः यस्य/नियत-मानसः); विशेषणम् (नरः)

• भूतैः: by beings/spirits
• भूतैः: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), बहुवचन

• प्रेतैः: by ghosts
• प्रेतैः: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• पिशाचैः: by goblins/demons
• पिशाचैः: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)

• कदाचित्: ever/at any time
• कदाचित्: Kriya-visheshana (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचित् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अभिभूयते: is overpowered
• अभिभूयते: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: अभि√भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Speaker

Skanda (contextual attribution within Kāśīkhaṇḍa dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (frame) / Kumbhayoni (Agastya) in internal dialogue context

Visual Art Cues

Scene: A disciplined devotee listens to a sacred recitation in Kāśī; shadowy bhūtas/pretas/piśācas recoil at the sound of the māhātmya, while Śiva’s protective aura surrounds the listener.

Characters & Entities

• Bhūta
• Preta
• Piśāca

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hearing sacred Purāṇic teaching with a disciplined mind grants protective spiritual merit and inner steadiness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs in the Kāśī-khaṇḍa, aligning its promised protection with the sanctity of Kāśī (Vārāṇasī).

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (devout listening) of the holy chapter; no separate dāna/snānā rule is stated here.