Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 82

तपोधनोपि तं दृष्ट्वा महाश्चर्यं घटोद्भव । कपर्दीश्वरमाराध्य कालान्निर्वाणमाप्तवान्

tapodhanopi taṃ dṛṣṭvā mahāścaryaṃ ghaṭodbhava | kapardīśvaramārādhya kālānnirvāṇamāptavān

اے گھٹودبھَو اگستیہ! اُس تپودھن نے بھی وہ بڑا عجوبہ دیکھ کر کپردیشور کی آرادھنا کی؛ اور وقت آنے پر اُس نے نروان، یعنی آخری مکتی، حاصل کی۔

तपोधनःthe ascetic
तपोधनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपोधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); ‘having seen’
महा-आश्चर्यम्a great wonder
महा-आश्चर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + आश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
घटोद्भवO Ghaṭodbhava (Agastya)
घटोद्भव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootघटोद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
कपर्दीश्वरम्Kapardīśvara (Śiva)
कपर्दीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपर्दीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आराध्यhaving worshipped
आराध्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootआ + राध् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष अव्यय (gerund); ‘having worshipped/propitiated’
कालात्in due course / after some time
कालात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from/after time)
निर्वाणम्liberation (nirvāṇa)
निर्वाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आप्तवान्attained
आप्तवान्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Skanda

Tirtha: Kapardīśvara

Type: temple

Listener: Agastya (ghaṭodbhava)

Scene: An austere sage, after witnessing a great marvel, stands before Kapardīśvara liṅga, offering worship; the scene subtly shifts to a serene, timeless aura indicating eventual nirvāṇa.

A
Agastya (Ghaṭodbhava)
K
Kapardīśvara (Śiva)
N
Nirvāṇa
T
Tapodhana

FAQs

Even the accomplished ascetic perfects his path through Śiva-bhakti, culminating in liberation.

Kapardīśvara connected with the Piśācamocana tīrtha setting in Kāśī.

Ārādhana (devotional worship/propitiation) of Kapardīśvara leading to ultimate release.