Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

Devanagari script

परं युध्यसि दैत्येंद्रैर्दानवेंद्रैर्न पार्षदैः । इत्युक्ता वीरभद्रेण भुशुंडीकलिताकरे

Transliteration

paraṃ yudhyasi daityeṃdrairdānaveṃdrairna pārṣadaiḥ | ityuktā vīrabhadreṇa bhuśuṃḍīkalitākare

Translation

“تو اصل میں دَیتیہوں اور دانَووں کے سرداروں سے لڑتا ہے—محض خادموں سے نہیں!” یہ بات ویر بھدر نے کہی، جس کے ہاتھ میں بھوشُنڈی ہتھیار سجا ہوا تھا۔

Word by Word

• परम्: only, chiefly, rather
• परम्: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: परम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb: excessively/only)

• युध्यसि: you fight
• युध्यसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपदम्

• दैत्येन्द्रैः: with lords of the Daityas
• दैत्येन्द्रैः: Sahakari (सहकारी/सह)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानाम् इन्द्राः), पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• दानवेन्द्रैः: with lords of the Dānavas
• दानवेन्द्रैः: Sahakari (सहकारी/सह)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (दानवानाम् इन्द्राः), पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• पार्षदैः: with attendants/retainers
• पार्षदैः: Sahakari (सहकारी/सह)
• Type: Noun
• Root: पार्षद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• उक्ता: having been spoken/said
• उक्ता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि (passive sense)

• वीरभद्रेण: by Vīrabhadra
• वीरभद्रेण: Kartr-karana (कर्तृकरण/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: वीरभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• भुशुण्डीकलिताकरे: O one with hands holding a bhuśuṇḍī (weapon)
• भुशुण्डीकलिताकरे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भुशुण्डी (प्रातिपदिक) + कलित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (भुशुण्ड्या कलितौ करौ यस्य), पुल्लिङ्ग, सम्बोधन/सप्तमी? एकवचन; प्रसङ्गतः सम्बोधन एकवचन (O you whose hands hold a bhuśuṇḍī)

Speaker

Vīrabhadra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vīrabhadra, gripping a bhuśuṇḍī, rebukes the opponent: ‘You are fit to fight Daitya and Dānava lords, not mere attendants,’ his posture blazing with Rudra-like wrath.

Characters & Entities

• Vīrabhadra
• Daitya
• Dānava
• Pārṣada
• Bhuśuṇḍī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Status and strength are relativized: the Purāṇa highlights that divine attendants can equal or exceed the might of famed demon-kings, undermining pride in rank.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-oriented narration; no specific tīrtha is named in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.