Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 16

अन्या अपि हि याः सत्यः पातिव्रत्यपरायणाः । ता भर्तृचरणौ हित्वा किंचिदन्यन्न मन्वते

anyā api hi yāḥ satyaḥ pātivratyaparāyaṇāḥ | tā bhartṛcaraṇau hitvā kiṃcidanyanna manvate

دیگر وفادار پتنیوں نے بھی، جو پتی ورتا دھرم میں سراسر منہمک ہیں، شوہر کے قدموں کی پناہ لے کر پھر کسی اور بات کا خیال نہیں کرتیں۔

anyāḥother (women)
anyāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
yāḥwho/which
yāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
satyāḥtruthful
satyāḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifier)
pātivratya-parāyaṇāḥdevoted to wifely fidelity
pātivratya-parāyaṇāḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpātivratya (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive-determinative): पातिव्रत्ये परायणाः = devoted to wifely fidelity
tāḥthey (those women)
tāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), संकेत-सर्वनाम (demonstrative pronoun)
bhartṛ-caraṇau(their) husband's feet
bhartṛ-caraṇau:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक) + caraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन (Dual); षष्ठी-तत्पुरुष: भर्तुः चरणौ = husband's feet
hitvāhaving abandoned
hitvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roothā (धाातु/धातु: हा—त्यागे)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having abandoned)
kiṃcitanything/something
kiṃcit:
Karma (Object/कर्म)
TypeIndeclinable
Rootkiṃcit (अव्यय/सर्वनाम-निपात)
Formअनिश्चित-परिमाणवाचक (indefinite), अव्ययप्रयोग (something/a little)
anyatother (thing)
anyat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
manvatethey think/consider
manvate:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootman (धातु: मन्—ज्ञाने/मनने)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa dialogue tradition, Skanda to Agastya)

Scene: A quiet domestic tableau: devoted wives with lowered gaze, hands folded, seated near their husbands’ feet, conveying unwavering pativratā-niṣṭhā.

FAQs

It upholds single-pointed commitment and loyalty as a dharmic ideal, portraying steadfastness as a spiritual strength.

No specific tīrtha is named in this verse; it appears within the Kāśī Khaṇḍa’s broader sacred narrative setting.

None; the verse is ethical instruction rather than ritual guidance.