Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 13

Devanagari script

त्वं शक्तिरस्य देवस्य सर्वेषां मान्यभूः परा । दक्षस्यापि त्वया मानो दत्तो पत्यनिमित्तकः

Transliteration

tvaṃ śaktirasya devasya sarveṣāṃ mānyabhūḥ parā | dakṣasyāpi tvayā māno datto patyanimittakaḥ

Translation

تم اسی خدا کی عین شکتی ہو، سب کے لیے قابلِ تعظیم برترین۔ دکش کو بھی عزت تم ہی نے عطا کی—اپنے پتی کے سبب سے۔

Word by Word

• tvam: you
• tvam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• śaktiḥ: power/energy
• śaktiḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śakti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• asya: of this
• asya: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• devasya: of the god
• devasya: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• sarveṣām: of all
• sarveṣām: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• mānyabhūḥ: you have become honored/esteemed
• mānyabhūḥ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: mānya (प्रातिपदिक) + √bhū (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; (भू-धातोः लिट् रूपम्)

• parā: supreme
• parā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्/शक्तिः इत्यस्य)

• dakṣasya: of Dakṣa
• dakṣasya: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: dakṣa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• api: also/even
• api: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• tvayā: by you
• tvayā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन

• mānaḥ: honor/respect
• mānaḥ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: māna (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• dattaḥ: given
• dattaḥ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √dā (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्यय/Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• paty-animittakaḥ: occasioned by (her) husband
• paty-animittakaḥ: Sambandha (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pati (प्रातिपदिक) + animitta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (मानः); समासः—तत्पुरुष (पत्यर्थम्/पत्यनिमित्तकः = due to/for the sake of a husband)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa dialogue tradition, Skanda to Agastya)

Characters & Entities

• Śakti (Devī)
• Śiva
• Dakṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It affirms Devī’s supremacy as Śakti and shows how honor and status in the cosmos derive from alignment with divine dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage belongs to the Kāśī Khaṇḍa framework; the sanctity of Kāśī is supported by teachings about Śiva-Śakti’s cosmic roles.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse alludes to the Dakṣa-yajña narrative context rather than prescribing a practice.