Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

इत्थं दधीचिनाख्यातं जग्राह वचनं न तत् । दक्षो दक्षोपि तत्रैव शंभोर्माया विमोहितः

itthaṃ dadhīcinākhyātaṃ jagrāha vacanaṃ na tat | dakṣo dakṣopi tatraiva śaṃbhormāyā vimohitaḥ

یوں ددھیچی کی نصیحت سن کر بھی دکش نے وہ بات قبول نہ کی؛ اور وہی قابل دکش اسی جگہ شَمبھو (شیو) کی مایا سے فریب خوردہ ہو گیا۔

इत्थम्thus, in this manner
इत्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
दधीचिनाby Dadhīci
दधीचिना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootदधीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
आख्यातम्told, narrated
आख्यातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘वचनम्’ इति विशेषणम्
जग्राहaccepted, took
जग्राह:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वचनम्speech, statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/particle of negation)
तत्that (statement)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘वचनम्’ इत्यस्य पुनरुक्ति/अन्वयः
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अपि’ सह (emphatic repetition)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अवधारण/particle: also/even)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
एवindeed, just
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण/emphasis particle)
शंभोःof Śambhu (Śiva)
शंभोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
माययाby (his) māyā, illusion
मायया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
विमोहितःdeluded, bewildered
विमोहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-मुह् (धातु) → विमोहित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दक्षः’ इति विशेषणम्

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa dialogue style)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Dadhīci, serene and austere, offers counsel; Dakṣa stands rigid with sacrificial paraphernalia, eyes clouded—an unseen aura of Śambhu’s māyā veils his discernment.

D
Dadhīci
D
Dakṣa
Ś
Śambhu (Śiva)

FAQs

Pride can block wise counsel; Śiva’s māyā exposes ego and redirects beings toward humility and dharma.

The verse sits within the Kāśī-khaṇḍa framework; the broader teaching supports Kāśī’s Śaiva vision, though no single tirtha is named in this line.

None explicitly; it is narrative teaching connected to yajña and right understanding.