Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एकदा देवदेवस्य सेवार्थं शशिमौलिनः । कैलासमगमद्विष्णुः पद्मयोनिपुरस्कृतः

Transliteration

ekadā devadevasya sevārthaṃ śaśimaulinaḥ | kailāsamagamadviṣṇuḥ padmayonipuraskṛtaḥ

Translation

ایک بار دیوتاؤں کے دیوتا، چاند کو جٹا میں دھارنے والے مہادیو کی خدمت کے لیے، پدم یونی برہما کو آگے رکھ کر وشنو کیلاش کو گیا۔

Word by Word

• एकदा: once
• एकदा: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: एकदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• देवदेवस्य: of the god of gods
• देवदेवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारयः (देवः देवः)

• सेवार्थम्: for service
• सेवार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: सेवा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (सेवायाः अर्थम्)

• शशिमौलिनः: of the moon-crested one (Śiva)
• शशिमौलिनः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शशि (प्रातिपदिक) + मौलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; बहुव्रीहिः (शशिः मौलौ यस्य सः)

• कैलासम्: to Kailāsa
• कैलासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कैलास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• अगमत्: went
• अगमत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पद्मयोनिपुरस्कृतः: preceded/honoured with Padmayoni (Brahmā) in front
• पद्मयोनिपुरस्कृतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक) + पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
• Form: कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘पद्मयोनिः (ब्रह्मा) पुरतः कृतः/पुरस्कृतः’

Speaker

Skanda (narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, radiant and four-armed, proceeds toward snow-clad Kailāsa with Brahmā (Padmayoni) leading; the purpose is service to Śiva, evoking reverent procession through celestial space.

Characters & Entities

• Śiva (Śaśimauli)
• Viṣṇu
• Brahmā (Padmayoni)
• Kailāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the highest gods model devotion through sevā to Śiva, establishing service as a supreme religious ideal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kailāsa is referenced as Śiva’s abode; within the chapter it supports the larger Kāśī-centered Liṅga narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sevā (devotional service/attendance upon the deity) is emphasized, though no specific rite is itemized.