Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

Devanagari script

यो वै पिशंगिला तीर्थे स्नात्वा मामर्चयिष्यति । भविष्यति स मे मित्त्रं मित्रतेजः समप्रभम्

Transliteration

yo vai piśaṃgilā tīrthe snātvā māmarcayiṣyati | bhaviṣyati sa me mittraṃ mitratejaḥ samaprabham

Translation

جو کوئی پِشَنگِلا تیرتھ میں اشنان کر کے وہاں میری ارچنا کرے گا، وہ میرا دوست بن جائے گا—دوستی کے تَیج کے مانند ہی درخشاں۔

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• पिशंगिला: at Piśaṃgilā
• पिशंगिला: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: पिशंगिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनार्थे (तीर्थ-नाम; स्थान)

• तीर्थे: in the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• अर्चयिष्यति: will worship
• अर्चयिष्यति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• मित्त्रम्: friend
• मित्त्रम्: Karma (Object complement)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• मित्रतेजः: having the splendor of a friend
• मित्रतेजः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मित्र (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: मित्रस्य तेजः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• समप्रभम्: of equal radiance; equally splendid
• समप्रभम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम (अव्यय/उपसर्गवत्) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (समः प्रभा यस्य/समप्रभः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Piśaṃgilā

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Agastya

Visual Art Cues

Scene: A devotee, freshly bathed, offers worship at the ford—perhaps to a liṅga or a subtle luminous presence—while the deity’s grace is shown as friendly radiance enveloping the worshipper.

Characters & Entities

• Skanda
• Piśaṃgilā Tīrtha
• Kāśī (Vārāṇasī)
• Arcana (worship)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage becomes complete through devotion: snāna joined with arcana transforms the devotee’s relationship with the divine.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Piśaṃgilā Tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at the tīrtha followed by arcana (worship) of the speaking deity (Skanda).