Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 14

प्रातःस्नात्वा चतुर्थ्यां च संपूज्याचार्यमादृतः । वस्त्रैराभरणैर्माल्यैर्दक्षिणाभिर्मुदान्वितौ

prātaḥsnātvā caturthyāṃ ca saṃpūjyācāryamādṛtaḥ | vastrairābharaṇairmālyairdakṣiṇābhirmudānvitau

چتُرتھی کے دن صبح غسل کر کے، نہایت ادب سے آچاریہ کی پوری پوجا کریں؛ خوشی کے ساتھ کپڑے، زیورات، ہار اور دکشنا (نذرانہ) پیش کر کے ان کی تعظیم کریں۔

प्रातःin the morning
प्रातः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having bathed’
चतुर्थ्याम्on the fourth lunar day
चतुर्थ्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्थी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तिथिवाचक
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
संपूज्यhaving worshipped fully
संपूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + √पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having duly worshipped’
आचार्यम्the teacher
आचार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आदृतःbeing respectful
आदृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ + √दृ (धातु) + क्त / आदृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; ‘respectful/attentive’
वस्त्रैःwith clothes
वस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
आभरणैःwith ornaments
आभरणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
माल्यैःwith garlands
माल्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
दक्षिणाभिःwith gifts/fees (dakṣiṇā)
दक्षिणाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
मुदान्वितौendowed with joy
मुदान्वितौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुदा + अन्वित (प्रातिपदिक; √इ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘अन्वित’; समासः—तत्पुरुषः (मुदया अन्वितौ)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Gaṅgā in Kāśī

Type: ghat

Scene: At dawn on Caturthī, the couple emerges from the Ganga, then approaches the seated ācārya with trays of garlands, folded cloth, ornaments, and dakṣiṇā, faces bright with joy.

C
Caturthī
Ā
ācārya
D
dakṣiṇā
K
Kāśī

FAQs

A vow becomes complete through purity (snāna), reverence to the guru, and joyful charity.

Kāśī is the overarching sacred landscape where dawn-bathing and guru-worship are framed as powerful dharmic acts.

Prātaḥ-snāna on Caturthī and ācārya-pūjā with vastra, ābharaṇa, mālya, and dakṣiṇā.