Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

Devanagari script

विष्णुभक्तो युवा धीमान्पुत्रि त्वां परिणेष्यति । आ तृतीया तिथि यथा तद्वाक्यं तथ्यतां व्रजेत्

Transliteration

viṣṇubhakto yuvā dhīmānputri tvāṃ pariṇeṣyati | ā tṛtīyā tithi yathā tadvākyaṃ tathyatāṃ vrajet

Translation

اے بیٹی! وشنو کا بھکت ایک نوجوان دانا تم سے بیاہ کرے گا، تاکہ تِرتِیا تِتھی تک وہ کلام سچ بن کر پورا ہو جائے۔

Word by Word

• विष्णुभक्तः: a devotee of Viṣṇu
• विष्णुभक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + भक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √भज्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘Vishnu-devotee’

• युवा: a young man
• युवा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युवन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• धीमान्: wise
• धीमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धीमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• पुत्रि: O daughter
• पुत्रि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• परिणेष्यति: will marry (lead as bride)
• परिणेष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + √नी (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘will lead (in marriage)’

• आ: until
• आ: Avadhi (Limit/अवधि)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधिपर्यन्त-अर्थे (up to/until)

• तृतीया: third
• तृतीया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तिथेः)

• तिथिः: lunar day (tithi)
• तिथिः: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यथा: as, so that
• यथा: Sambandha (Clause-link/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; उपमान/प्रकार/यथार्थे (as/so that)

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘that’ (referring to the statement)

• वाक्यम्: statement, word
• वाक्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तथ्यताम्: truth, fulfillment as true
• तथ्यताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तथ्य (प्रातिपदिक) + ता (तद्धित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-तद्धितान्त (state of being true)

• व्रजेत्: may attain
• व्रजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘may go/attain’

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: A serene, confident declaration: a young wise Viṣṇu-bhakta will marry the girl; a lunar calendar motif points to tṛtīyā as the deadline for fulfillment.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Viṣṇu-bhakta (unnamed youth)
• Tṛtīyā-tithi
• Daughter (putrī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti joined with wisdom becomes a dhārmic force that restores order—right relationships replace coercion and harm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered sacred narrative, though it does not name a specific Kāśī tīrtha in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Marriage (pariṇaya/pāṇigraha in context) is implied, and the timing is linked to tṛtīyā-tithi.