Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

Devanagari script

अपास्य सोदरान्दारान्पुत्रं क्षेत्रं गृहं वसु । अप्यंगीकृत्य निधनं सर्वे काशीमुपासते

Transliteration

apāsya sodarāndārānputraṃ kṣetraṃ gṛhaṃ vasu | apyaṃgīkṛtya nidhanaṃ sarve kāśīmupāsate

Translation

بھائیوں، بیوی، بیٹے، زمین، گھر اور مال و دولت کو چھوڑ کر—بلکہ موت کو بھی قبول کر کے—لوگ پھر بھی کاشی کی عبادت و اُپاسنا کرتے ہیں۔

Word by Word

• अपास्य: having abandoned
• अपास्य: Kriya (पूर्वक्रिया/absolutive)
• Type: Verb
• Root: अप + अस् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया; धातुः—अस् (क्षेपणे/त्यागे: to cast away) उपसर्गः—अप

• सोदरान्: brothers
• सोदरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• दारान्: wife (lit. wives/spouse)
• दारान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; दाराः (पत्नी) बहुवचन-प्रयोगः

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• क्षेत्रम्: land/field
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• गृहम्: house
• गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• वसु: wealth
• वसु: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (even/also)

• अङ्गीकृत्य: having accepted
• अङ्गीकृत्य: Kriya (पूर्वक्रिया/absolutive)
• Type: Verb
• Root: अङ्गी + कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया; धातुः—कृ (करणे) नामधातु/कृदन्त-आधारः—अङ्गी (to accept)

• निधनम्: death
• निधनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• सर्वे: all (people)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

• काशीम्: Kāśī
• काशीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• उपासते: worship/seek
• उपासते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + आस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; धातुः—आस् (उपासनायाम्) उपसर्गः—उप

Speaker

Skanda (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group of pilgrims leaving behind a household scene—brothers, spouse, child, fields, and wealth symbolized—walking toward Kāśī’s ghāṭas with resolute faces; in the distance, temple spires and the Gaṅgā glow, suggesting acceptance of death for a higher aim.

Characters & Entities

• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse celebrates the supreme value of Kāśī: seekers prioritize the sacred kṣetra over worldly ties, even at the cost of life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī) as the ultimate object of upāsanā and pilgrimage aspiration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upāsanā—steadfast devotion/attendance upon Kāśī, implying pilgrimage residence and sustained worship.