Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

अकिंचित्करतां प्राप्तः स सहस्रकरोप्यरम् । विधिर्विधानदक्षोपि न मे स सविधोभवत्

akiṃcitkaratāṃ prāptaḥ sa sahasrakaropyaram | vidhirvidhānadakṣopi na me sa savidhobhavat

ہزار کرنوں والا سورج بھی بے بسی کو پہنچ گیا؛ اور ودھی (برہما) بھی، احکام میں ماہر ہونے کے باوجود، میرے لیے کوئی مؤثر مددگار ثابت نہ ہوا۔

अकिंचित्करताम्state of being insignificant/doing nothing
अकिंचित्करताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअकिंचित्करता (प्रातिपदिक; अ + किंचित् + करता)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative) एकवचन; गत्यर्थक-प्राप्ति-क्रियायाः कर्म (object of motion/attainment)
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative) एकवचन; ‘स’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति एकवचन (he)
सहस्रकरःthe thousand-handed one
सहस्रकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य सहस्रं कराः सः’
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे (also/even)
अरम्enough; sufficiently
अरम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय)
Formअव्यय, पर्याप्त्यर्थक (enough/sufficiently)
विधिःBrahmā / the Ordainer
विधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति एकवचन
विधानदक्षःskilled in arranging/ordaining
विधानदक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविधान + दक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति एकवचन; ‘विधिः’ इत्यस्य विशेषणम्; षष्ठी/कर्मधारय-भावेन—विधाने दक्षः
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अपि-अर्थे (even/also)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
मेof me / my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive) एकवचन; मम (of me)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति एकवचन
सविधःnear/at hand
सविधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्; ‘सविध’ = समीपस्थ (nearby)
अभवत्was/became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Śiva (Deveśa)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A distressed deity (contextually a great lord) reflects that even Sūrya with a thousand rays and Brahmā skilled in ordinances cannot help; the cosmos appears dimmed, emphasizing Kāśī’s overriding power.

Ś
Śiva
S
Sūrya (Bhānumān)
B
Brahmā (Vidhi)
V
Vārāṇasī (implied context)

FAQs

Even the greatest cosmic powers are secondary to Śiva’s will; in Kāśī’s matters, divine authority and dharma converge under Mahādeva.

Kāśī (Vārāṇasī) is the implied sacred center whose unfolding events prompt Śiva’s concern and response.

None explicitly; the verse is narrative, emphasizing divine incapacity without Śiva’s direct intervention.