Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

Devanagari script

वरं ब्रूहि प्रसन्नोस्मि स्वप्नशंकां त्यज द्विज । तव सत्त्ववतः किंचिन्मयादेयं न किंचन

Transliteration

varaṃ brūhi prasannosmi svapnaśaṃkāṃ tyaja dvija | tava sattvavataḥ kiṃcinmayādeyaṃ na kiṃcana

Translation

اپنا ور مانگو؛ میں خوش ہوں۔ اے دِوِج، یہ خواب ہونے کا شک چھوڑ دے۔ تو جو سچّی نیکی والا ہے، میرے لیے تیرے لیے کوئی چیز ناقابلِ عطا نہیں۔

Word by Word

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; accusative singular (object)

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; imperative 2nd sg

• प्रसन्नः: pleased
• प्रसन्नः: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (predicate adjective)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; present 1st sg

• स्वप्नशङ्काम्: doubt about a dream
• स्वप्नशङ्काम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वप्न (प्रातिपदिक) + शङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्वप्ने शङ्का = dream-doubt); accusative singular

• त्यज: abandon
• त्यज: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; imperative 2nd sg

• द्विज: O twice-born (brahmin)
• द्विज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; vocative singular (address)

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular (of you)

• सत्त्ववतः: of the virtuous/possessing goodness
• सत्त्ववतः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सत्त्ववत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular (qualifying ‘तव’)

• किञ्चित्: something
• किञ्चित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किञ्चित् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; indeclinable-like pronoun used as ‘something/anything’

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular (by me)

• देयम्: to be given (as a gift)
• देयम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण; ‘देय’ = to be given (gerundive/भाव्य)

• न: not
• न: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय; negation particle

• किञ्चन: anything (at all)
• किञ्चन: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किञ्चन (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘anything at all’ (emphatic)

Speaker

Caṇḍikā (Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: a dvija ascetic (disciple of Hiraṇyagarbha)

Visual Art Cues

Scene: A serene boon-giving moment: the Lord, calm and radiant, addresses a learned dvija, dispelling his doubt and inviting him to ask a boon; the setting suggests Kāśī’s sanctity—ghāṭs, lamps, and a subtle aura of Avimukta.

Characters & Entities

• Caṇḍikā (Devī)
• Dvija (Vasiṣṭha implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When virtue and purity are present, divine grace is unobstructed; doubt should be relinquished.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Kāśī Kedāra-kṣetra Mahatmya, where the deity promises boon-bestowal.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual; the instruction is mental and ethical—cast off doubt and stand in sattva.