Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 20

Devanagari script

यत्र गत्वा न शोचंति किंचित्संसारिणः क्वचित । प्राश्योदकं लिंगरूपं लिंगरूपत्वमागताः

Transliteration

yatra gatvā na śocaṃti kiṃcitsaṃsāriṇaḥ kvacita | prāśyodakaṃ liṃgarūpaṃ liṃgarūpatvamāgatāḥ

Translation

جہاں پہنچ کر دنیاوی جاندار کبھی کسی طرح غم نہیں کرتے۔ لِنگ سے وابستہ مقدّس تِیرتھ جل پینے سے وہ لِنگ کی ہی حالت پا لیتے ہیں—شیو کے روپ میں یگانگت۔

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्बन्ध/देशवाचक अव्यय, relative adverb: 'where')

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), 'having gone'

• न: not
• न: Sambandha (Negation to verb)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• शोचन्ति: they grieve
• शोचन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• किञ्चित्: at all; anything
• किञ्चित्: Kriya-viseshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययप्राय)
• Form: अव्ययप्राय (indefinite adverbial: 'at all/anything')

• संसारिणः: worldly beings
• संसारिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संसारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (agent noun: 'worldly beings')

• क्वचित्: anywhere
• क्वचित्: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb: 'anywhere/sometime')

• प्राश्य: having drunk/consumed
• प्राश्य: Kriya-viseshana (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + अश् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having eaten/drunk'

• उदकम्: water
• उदकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• लिङ्गरूपम्: the form of the liṅga
• लिङ्गरूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लिङ्गस्य रूपम्)

• लिङ्गरूपत्वम्: the state of being liṅga-form
• लिङ्गरूपत्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (लिङ्गरूपस्य भावः) भाववाचक-तद्धितान्त

• आगताः: have attained/come to
• आगताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (they have come/attained)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāreśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/assembly (standard purāṇic audience)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at a Himalayan stone liṅga; a priest offers abhiṣeka-jala; devotees sip the sanctified water, faces serene, grief dissolving into stillness; faint aura of Śiva’s liṅga-form behind them.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Kedāra (implied context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True tīrtha-contact transforms the devotee: sorrow ends and one attains Śiva-oriented being (liṅga-bhāva).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse praises a Śiva-tīrtha connected with the Liṅga; in this adhyāya the focus is Kedāra/Kedāreśvara and its salvific power.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sipping/drinking the sanctified water (tīrthodaka) associated with the Śiva-liṅga.