Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

इत्यादि पापशीलोपि मुक्त्वैकं शिवनिंदकम । पापान्निष्कृतिमाप्नोति नत्वा लिंगं त्रिलोचनम्

Transliteration

ityādi pāpaśīlopi muktvaikaṃ śivaniṃdakama | pāpānniṣkṛtimāpnoti natvā liṃgaṃ trilocanam

Translation

ایسے گناہوں کا خوگر بھی—اگر بس ایک بات چھوڑ دے، یعنی شِو کی نِندا—تو تین آنکھوں والے رب کے لِنگ کو سجدہ کر کے گناہوں سے نجات پا لیتا ہے۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक-निपात (quotative particle)

• आदि: and the like
• आदि: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'etc.' अर्थे (used as 'and so on')

• पापशीलः: of sinful conduct
• पापशीलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (पापं शीलं यस्य/पापशीलः = of sinful nature)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-निपात

• मुक्त्वा: having abandoned
• मुक्त्वा: Kriya (Non-finite verbal/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मुच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having abandoned'

• एकम्: one (single)
• एकम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• शिवनिंदकम्: a reviler of Śiva
• शिवनिंदकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + निंदक (प्रातिपदिक; √निन्द् + ण्वुल्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य निंदकः)

• पापात्: from sin
• पापात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• निष्कृतिम्: expiation
• निष्कृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निष्कृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• नत्वा: having bowed to
• नत्वा: Kriya (Non-finite verbal/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √नम् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund): 'having bowed'

• लिंगम्: the liṅga (Śiva-emblem)
• लिंगम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• त्रिलोचनम्: the three-eyed (Śiva)
• त्रिलोचनम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-प्रायः विशेषण (त्रीणि लोचनानि यस्य = three-eyed) — here used adjectivally for Śiva

Speaker

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Trilocana-liṅga (Kāśī)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A remorseful sinner bows with folded hands before a radiant Śiva-liṅga of Trilocana; the atmosphere shifts from darkness to clarity, suggesting sins falling away like soot washed by light.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Trilocana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liṅga-veneration and restraint of speech—especially avoiding Śiva-nindā—are presented as crucial for purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, where worship of the liṅga of Viśveśvara/Śiva is central to kṣetra-mahātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Naman (bowing) to Śiva’s liṅga (liṅga-vandana) is explicitly stated as a means of niṣkṛti.