Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

खादंती विघ्नसंघातं शिखी शब्दं करोति च । तस्याः संदर्शनात्पुंसां नश्यंति व्याधयोखिलाः

khādaṃtī vighnasaṃghātaṃ śikhī śabdaṃ karoti ca | tasyāḥ saṃdarśanātpuṃsāṃ naśyaṃti vyādhayokhilāḥ

وہ رکاوٹوں کے انبار کو نگلتی ہے اور شِکھی اپنا نعرۂ جلال بھی بلند کرتی ہے۔ اس کے محض درشن سے ہی لوگوں کی تمام بیماریاں مٹ جاتی ہیں۔

खादन्तीdevouring
खादन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootखाद् (धातु) + शतृ (कृत्-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle)
विघ्नसंघातम्the mass of obstacles
विघ्नसंघातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक) + संघात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
शिखीŚikhī
शिखी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिखिन्/शिखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शब्दम्sound
शब्दम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
करोतिmakes
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
संदर्शनात्from (the act of) seeing
संदर्शनात्:
Apadana/Hetu (Cause/अपादान-हेतु)
TypeNoun
Rootसम् + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेतु/अपादानभावः
पुंसाम्of men/people
पुंसाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
नश्यन्तिperish
नश्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
व्याधयःdiseases
व्याधयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अखिलाःall
अखिलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (व्याधयः)

Skanda

Tirtha: Śikhī Caṇḍī (vāyavya guardian of Kāśī)

Type: kshetra

Scene: Śikhī Caṇḍī, fierce and radiant, ‘devours’ a storm of black obstacle-forms; from her mouth/halo issues a sharp cry (‘śikhī-śabda’), while devotees nearby are shown relieved of illness—fever leaving as dark vapors.

Ś
Śikhī Caṇḍī
K
Kāśī (Kṣetra)

FAQs

In a tīrtha like Kāśī, divine darśana is not symbolic alone—it is portrayed as an active force removing vighnas and vyādhis.

Kāśī-kṣetra through the protective presence of Śikhī Caṇḍī.

Darśana (reverent viewing) of the Devī is presented as a means for relief from disease and obstacles.