Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92

Devanagari script

स्नातो दशहरायां यः पूजयेल्लिंगमुत्तमम् । भक्त्या दशाश्वमेधेशं न तं गर्भदशा स्पृशेत्

Transliteration

snāto daśaharāyāṃ yaḥ pūjayelliṃgamuttamam | bhaktyā daśāśvamedheśaṃ na taṃ garbhadaśā spṛśet

Translation

جو شخص دَشہرا کے دن غسل کرکے بھکتی سے اعلیٰ لِنگ—دَشاشومیدھیش—کی پوجا کرے، اسے پھر رحمِ مادر میں رہنے کی حالت نہیں چھوتی۔

Word by Word

• स्नातः: (one who is) bathed
• स्नातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्ना (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि-भावे (one who has bathed)

• दशहरायाम्: on Daśaharā
• दशहरायाम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दशहरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• दशाश्वमेधेशम्: the Lord of the ten Aśvamedhas
• दशाश्वमेधेशम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दश-अश्वमेध-ईश (प्रातिपदिक; घटकाः: दश + अश्वमेध + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• तम्: him
• तम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गर्भदशा: the condition/state of the womb (embryonic state)
• गर्भदशा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गर्भ-दशा (प्रातिपदिक; घटकाः: गर्भ + दशा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गर्भस्य दशा)

• स्पृशेत्: should touch/afflict
• स्पृशेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Daśāśvamedha / Daśāśvamedheśa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee, freshly bathed, approaches the liṅga with bilva and water; the womb-cycle is symbolically shown as a fading shadow behind, while a calm light surrounds the shrine.

Characters & Entities

• Daśaharā
• Daśāśvamedheśa
• Śiva-liṅga
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship joined with tīrtha-bathing is framed as a mokṣa-oriented practice that ends the cycle of rebirth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Daśāśvamedheśa liṅga at the Daśāśvamedha sacred area in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna on Daśaharā followed by bhakti-pūjā of the Daśāśvamedheśa liṅga.