Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

योगिन्यः प्रेषिताः पूर्वं प्रेषितोथ सहस्रगुः । नाद्यापि ते निवर्तंते काश्याः कलशसंभव

yoginyaḥ preṣitāḥ pūrvaṃ preṣitotha sahasraguḥ | nādyāpi te nivartaṃte kāśyāḥ kalaśasaṃbhava

پہلے یوگنیوں کو بھیجا گیا تھا؛ پھر سہسرگو (ہزار آنکھوں والا) بھی روانہ کیا گیا۔ مگر آج تک وہ کاشی سے واپس نہیں آئے، اے کلش سمبھَو اگستیہ!

योगिन्यःyoginīs
योगिन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रेषिताःwere sent
प्रेषिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-इष्/प्रेष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन; ‘sent’ (agreeing with implied agents/they)
पूर्वम्earlier
पूर्वम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: ‘formerly/earlier’)
प्रेषितःwas sent
प्रेषितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-इष्/प्रेष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (conj. ‘then/and then’)
सहस्रगुःSahasragu (a name/person)
सहस्रगुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्रगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषनाम (सहस्रगुः)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात (negation)
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: ‘today/now’)
अपिeven/yet
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक निपात (particle: ‘also/even/yet’)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
निवर्तन्तेreturn
निवर्तन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-वृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
काश्याःof Kāśī
काश्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कलश-सम्भवO pot-born one (Agastya)
कलश-सम्भव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कलशात् सम्भवः); संबोधन (vocative)

Śiva (addressing Agastya, as implied by ‘kalaśasaṃbhava’)

Tirtha: Kāśī / Avimukta

Type: kshetra

Listener: Agastya (Kalaśa-sambhava)

Scene: Śiva reports that Yoginīs and a thousand-eyed emissary were sent to Kāśī but have not returned; Agastya is addressed as Kalaśa-sambhava.

Y
Yoginīs
S
Sahasragu (Indra)
K
Kāśī
K
Kalaśa-sambhava (Agastya)

FAQs

Kāśī is portrayed as so spiritually compelling that even divine beings become absorbed there, highlighting the kṣetra’s extraordinary māhātmya.

Kāśī (Vārāṇasī), depicted as a realm from which emissaries do not readily return.

None directly; the verse emphasizes Kāśī’s power rather than a specific rite.