Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

संचितं यद्धनं पुंभिर्नयसन्मार्गगामिभिः । तत्काश्यां विनियुज्येत क्लेशायेतरथा भवेत्

saṃcitaṃ yaddhanaṃ puṃbhirnayasanmārgagāmibhiḥ | tatkāśyāṃ viniyujyeta kleśāyetarathā bhavet

جو مال اُن لوگوں نے جمع کیا ہے جو راہِ حق پر نہیں چلتے، اسے کاشی میں دھرم کے کاموں میں صرف کرنا چاہیے؛ ورنہ وہی مال رنج و کلفت کا سبب بن جاتا ہے۔

saṃcitamaccumulated
saṃcitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃcita (कृदन्त; √ci सञ्चयने)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — past passive participle; used adjectivally qualifying ‘dhanam’
yatwhich
yat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
dhanamwealth
dhanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
puṃbhiḥby men
puṃbhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpumān (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
nayapolicy; conduct
naya:
Samasa-purvapada (Compound member/समासपद)
TypeNoun
Rootnaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासपूर्वपद
satgood; right
sat:
Samasa-madhyapada (Compound member/समासपद)
TypeAdjective
Rootsat (प्रातिपदिक; √as सत्तायाम्)
Formसमासपूर्वपद; ‘सत्’ = good/right
mārgapath
mārga:
Samasa-madhyapada (Compound member/समासपद)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासपूर्वपद
gāmibhiḥby those who follow the right path
gāmibhiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootgāmin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः = नय-सत्-मार्ग-गामिन् (तत्पुरुषः) ‘good-path-following’
tatthat
tat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; निर्देश (demonstrative) referring to ‘dhanam’
kāśyāmin Kāśī
kāśyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
viniyujyetashould be employed/used
viniyujyeta:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√yuj (युज् योगे/नियोजने)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्गः वि-नि-
kleśāyafor suffering
kleśāya:
Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkleśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; प्रयोजन/सम्प्रदानार्थ (for the purpose of)
itarathāotherwise
itarathā:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootitarathā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
bhavetwould be; would become
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू सत्तायाम्)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa dialogue context, typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Bhūpati (King)

Scene: A remorseful householder arrives at Kāśī’s ghāṭas with offerings; priests distribute food and cloth to pilgrims and the poor; Viśveśvara’s temple spire rises in the background, suggesting wealth transformed into merit.

K
Kāśī

FAQs

Wealth gains purity and becomes dharmic when offered or used for sacred purposes in Kāśī; otherwise it turns into a source of distress.

Kāśī (Vārāṇasī), praised as a place where resources can be sanctified through dharmic use.

A general prescription of dāna/holy expenditure in Kāśī—deploying one’s wealth there for meritorious acts.