Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 87

Devanagari script

हर्षिताद्धर्षितं चात्र प्रादुरासीत्तमोहरम् । लिंगंहर्षप्रदं पुंसां दर्शनात्स्पर्शनादपि

Transliteration

harṣitāddharṣitaṃ cātra prādurāsīttamoharam | liṃgaṃharṣapradaṃ puṃsāṃ darśanātsparśanādapi

Translation

ہرشِت سے یہاں ہرشِت ہی ظاہر ہوا، جو تاریکی (جہالت) کو دور کرتا ہے۔ یہ لِنگ لوگوں کو محض درشن سے بھی اور چھونے سے بھی مسرت عطا کرتا ہے۔

Word by Word

• हर्षितात्: from Harṣita (place/name)
• हर्षितात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: हर्षित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; (स्थान/लिङ्ग-विशेषात्)

• हर्षितम्: Harṣita (named), joyful
• हर्षितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हर्षित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गस्य विशेषणम्/नाम)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक (adverb: here)

• प्रादुरासीत्: appeared, manifested
• प्रादुरासीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रादुर् + अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘प्रादुर्’ उपसर्गवत् (appeared)

• तमोहरम्: removing darkness (ignorance)
• तमोहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तमस् + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तमः हरति इति); विशेषणम् (लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हर्षप्रदम्: giving joy
• हर्षप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हर्ष + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हर्षं प्रददाति इति); विशेषणम् (लिङ्गम्)

• पुंसाम्: of people
• पुंसाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुम्स् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• दर्शनात्: from seeing
• दर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• स्पर्शनात्: from touching
• स्पर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थे (also/even)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Harṣita-liṅga

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A bright, welcoming shrine where the Harṣita-liṅga radiates warm light; devotees smile softly; one devotee reaches out to touch the liṅga/base respectfully; dark shadows at the edges recede, symbolizing ignorance dispelled.

Characters & Entities

• Harṣita
• Harṣita-liṅga
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred encounter in Kāśī (seeing and touching) is praised as a direct purifier—bringing joy and removing inner darkness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Harṣita liṅga in Kāśī, described as a manifestation associated with “Harṣita.”

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana and sparśa—beholding and even touching the liṅga are highlighted as spiritually efficacious acts.