Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26

Devanagari script

वृंदारकर्षिवृंदानां स्तुवतां प्रथमे युगे । उत्पन्नं यन्महालिंगं भूमिं भित्त्वा सुदुर्भिदाम्

Transliteration

vṛṃdārakarṣivṛṃdānāṃ stuvatāṃ prathame yuge | utpannaṃ yanmahāliṃgaṃ bhūmiṃ bhittvā sudurbhidām

Translation

پہلے یُگ میں، جب رِشیوں اور وِرِندارکوں کے جُھنڈ ستوتی کر رہے تھے، وہ مہالِنگ ظاہر ہوا، جس نے نہایت سخت اور ناقابلِ شگاف زمین کو چیر کر سر اٹھایا۔

Word by Word

• वृंदारक-ऋषि-वृंदानाम्: of the groups of gods and sages
• वृंदारक-ऋषि-वृंदानाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वृंदारक + ऋषि + वृंद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; समासः वृंदारकाः च ऋषयः च (द्वन्द्व), तेषां वृंदानाम् (समूह)

• स्तुवताम्: of (those) praising
• स्तुवताम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: स्तु (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (वृंदानाम् इति विशेषणम्)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (युगे इति विशेषणम्)

• युगे: in the age (yuga)
• युगे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• उत्पन्नम्: arisen/produced
• उत्पन्नम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्-√पद्/पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (महालिङ्गम् इति विशेषणम्)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• महालिङ्गम्: the great liṅga
• महालिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महā + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय

• भूमिम्: the earth/ground
• भूमिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भित्त्वा: having pierced/split
• भित्त्वा: Kriya (Non-finite verbal action)
• Type: Verb
• Root: भिद् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); 'having split'

• सुदुर्भिदाम्: very hard to split
• सुदुर्भिदाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + दुर्भिद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (भूमिम् इति विशेषणम्); समासः सु-दुर्भिदा (अतिदुर्भेद्या)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Cosmic scene: in the first yuga, sages and devas in concentric circles chant hymns; the earth cracks open dramatically and a towering liṅga rises, dust and light mingling; the mood is awe-filled, with the liṅga as a pillar of radiance.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Vṛṃdārakas (gods)
• Mahāliṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s liṅga is portrayed as a primordial manifestation responding to praise, breaking through worldly hardness to reveal grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the mahā-liṅga origin narrative within Kāśī’s liṅga-mahātmya context (linked to Mahāvrata Mahāliṅga in the surrounding verses).

What ritualistic prescription is mentioned?

Stuti (hymnic praise) is implied as the devotional act associated with the liṅga’s manifestation.