Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

Devanagari script

सप्तकोटिमहारुद्रैः सुजप्तैर्यत्फलं भवेत् । तत्फलं लभ्यते काश्यां पूजनात्कृत्तिवाससः

Transliteration

saptakoṭimahārudraiḥ sujaptairyatphalaṃ bhavet | tatphalaṃ labhyate kāśyāṃ pūjanātkṛttivāsasaḥ

Translation

سات کروڑ مہارُدر منتر کے خوب ادا کیے گئے جپ سے جو ثواب حاصل ہو، وہی پھل کاشی میں صرف کِرتّیواس (شیو) کی پوجا سے مل جاتا ہے۔

Word by Word

• सप्तकोटिमहारुद्रैः: by (the) seven-crore great Rudras
• सप्तकोटिमहारुद्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + महा (उपसर्ग/पूर्वपद-प्रातिपदिक) + रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—सप्तकोटि-महारुद्र (षष्ठी-तत्पुरुषः/संख्यापूर्वक-निर्धारणार्थः)

• सुजप्तैः: well-recited
• सुजप्तैः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + जप् (धातु) → जप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• फलं: fruit/result
• फलं: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• भवेत्: would be / may occur
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (फलम् इत्यस्य)

• फलं: fruit/result
• फलं: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• लभ्यते: is obtained
• लभ्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम् (कर्मणि/भावे प्रयोगः)

• काश्यां: in Kāśī
• काश्यां: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• पूजनात्: from/through worship
• पूजनात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेतौ (cause)

• कृत्तिवाससः: of Kṛttivāsa (Śiva)
• कृत्तिवाससः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृत्ति (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक) → कृत्तिवास (प्रातिपदिक, शिवनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समासः—कृत्ति-वास (तत्पुरुषः)

Speaker

Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa frame: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kṛttivāsa/Kṛttivāseśa (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (standard frame) / within episode: Agastya is addressed nearby

Visual Art Cues

Scene: A devotee in Kāśī offers bilva leaves and lamps to the Kṛttivāsa liṅga; behind, the aura of countless Rudra-mantras appears as luminous script dissolving into Śiva’s presence.

Characters & Entities

• Kāśī
• Kṛttivāsa
• Rudra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī magnifies devotion: sincere Śiva-worship there can equal vast quantities of mantra-japa merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), particularly the worship of Kṛttivāsa/Kṛttivāseśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā (worship) of Kṛttivāsa (Śiva) in Kāśī.