Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

ततस्तास्त्वरिताः सख्यः परितापोपहारकान् । बहुशः शीतलोपायान्व्यधुर्मोहप्रशांतये

tatastāstvaritāḥ sakhyaḥ paritāpopahārakān | bahuśaḥ śītalopāyānvyadhurmohapraśāṃtaye

پھر سہیلیاں جلدی سے دوڑیں اور جلتی ہوئی بے چینی دور کرنے والے بہت سے ٹھنڈے علاج بار بار کیے، تاکہ اس کی گھبراہٹ اور فریبِ دل کو سکون ملے۔

ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/काल-अव्यय (adverb: then/from there)
ताःthey (f.)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
त्वरिताःhurried
त्वरिताः:
Karta (Qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्वरित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सख्यःfriends
सख्यः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
परितापोपहारकान्distress-removing (things)
परितापोपहारकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपरिताप + उपहारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); ‘परितापस्य उपहारकाः’ (removers/relievers of distress)
बहुशःmany times; in many ways
बहुशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबहुशः (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb: many times/in many ways)
शीतलोपायान्cooling remedies
शीतलोपायान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशीतल + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); ‘शीतलाः उपायाः’ (cooling remedies)
व्यधुःthey applied/arranged
व्यधुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
मोहप्रशांतयेfor the calming of delusion
मोहप्रशांतये:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमोह + प्रशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular); ‘मोहस्य प्रशान्तये’ (for the pacification of delusion)

Narrator (contextual)

Scene: Friends fan Ratnāvalī, apply cool sandal paste, offer water, and arrange a shaded resting place; their faces show focused compassion.

FAQs

Compassionate service (sevā) in times of crisis is upheld as an immediate dharmic response.

Kāśī is the overarching frame; this verse focuses on caregiving actions rather than a named tīrtha.

No formal ritual; it mentions practical “cooling measures” as treatment.