Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 73

काऽलीकमालयो वक्ति स्निग्धमुग्धेसखीजने । तद्दर्शनेन स्थास्यंति प्राणा यास्यंति चान्यथा

kā'līkamālayo vakti snigdhamugdhesakhījane | taddarśanena sthāsyaṃti prāṇā yāsyaṃti cānyathā

‘یہ ہرگز جھوٹ نہیں،’ مالَیَہ نے محبت بھری سادہ دل سہیلیوں کے حلقے سے کہا۔ ‘اگر میں اسے دیکھ لوں تو سانسیں ٹھہر جائیں گی، ورنہ رخصت ہو جائیں گی۔’

काwho?/what? (which?)
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; प्रश्नार्थक
अलीकम्falsehood/lie
अलीकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअलीक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘वक्ति’ इति कर्म
आलयःabode/house; (here) a person of such a place
आलयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
वक्तिspeaks/says
वक्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्निग्धaffectionate
स्निग्ध:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘जने’ इति विशेषण
मुग्धinnocent/naive
मुग्ध:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुग्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘जने’ इति विशेषण
सखीfriendly
सखी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘जने’ इति विशेषणार्थे (friend-like)
जनेin/among the people/person
जने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
तत्of that (him/it)
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; ‘दर्शन’ इति सम्बन्ध
दर्शनेनby the sight/meeting
दर्शनेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; साधन/हेतु
स्थास्यन्तिwill remain/stand (survive)
स्थास्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
प्राणाःlife-breaths/lives
प्राणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
यास्यन्तिwill go/depart
यास्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (otherwise)

Skanda (narrating within Kāśīkhaṇḍa context, typically to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: Mālaya speaks reassuringly to the innocent, affectionate friends; the heroine’s fragility is palpable—life hangs on the promise of seeing him again.

M
Mālaya

FAQs

Darśana is presented as life-giving; symbolically, vision of the beloved/divine sustains the prāṇas and restores inner stability.

Kāśī is the overarching sacred frame of the Kāśīkhaṇḍa, where darśana and devotion are heightened themes.

No explicit ritual is prescribed; the verse emphasizes darśana as a transformative act.