Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68
Devanagari script
दोः कंकणेन रिपुणा क्वणितं तावदुत्कटम् । महता सिंजितेनाहं तेनाल्पपरिबोधिता
Transliteration
doḥ kaṃkaṇena ripuṇā kvaṇitaṃ tāvadutkaṭam | mahatā siṃjitenāhaṃ tenālpaparibodhitā
Translation
اُس کے بازو کا کنگن دشمن کی طرح تیز جھنکار اٹھا۔ اُس بلند جھنکار سے میں بس ذرا سی ہوش میں آئی۔
Word by Word
दोःof the arm
दोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदोष्/दोस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘भुज’ अर्थे
कङ्कणेनby the bracelet
कङ्कणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकङ्कण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
रिपुणाby the enemy
रिपुणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
क्वणितम्a jingling sound
क्वणितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्वणित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
तावत्so much, then
तावत्:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय (degree/extent: so much/then)
उत्कटम्intense, loud
उत्कटम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्कट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
महताwith great
महता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण
सिञ्जितेनwith jingling
सिञ्जितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसिञ्जित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
अल्प-परिबोधिताslightly awakened
अल्प-परिबोधिता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक) + परिबोधिता (प्रातिपदिक; √बुध्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (‘अल्पा परिबोधिता’); भूतकर्मणि कृदन्त (PPP sense: ‘made slightly aware’)
Speaker
Skanda (narrating within Kāśīkhaṇḍa context, typically to Agastya)
Visual Art Cues
Scene: Close-up of a jeweled bracelet on a man’s forearm mid-motion, captured at the instant of loud jingling; the heroine’s eyes begin to open, startled.
FAQs
Even a small external sign can restore awareness; symbolically, subtle reminders can awaken spiritual mindfulness.
The Kāśīkhaṇḍa situates the teaching in Kāśī’s sacred world, though this verse itself is a narrative detail.
No ritual instruction appears in this verse.