Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

शुभे ज्येष्ठेश्वरस्थाने सांप्रतं स उमापतिः । काशीं प्राप्य मुदा तिष्ठेद्गिरिराजांगजा सखः

śubhe jyeṣṭheśvarasthāne sāṃprataṃ sa umāpatiḥ | kāśīṃ prāpya mudā tiṣṭhedgirirājāṃgajā sakhaḥ

اب جَیَشٹھیشور کے مبارک مقام پر وہ اُماپتی پروردگار کاشی کو پہنچ کر خوشی سے قیام پذیر ہے، پہاڑوں کے راجا کی دختر کے ساتھ، اس کے سَخا کی طرح۔

śubheauspicious
śubhe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचन (स्थाने इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
jyeṣṭheśvara-sthānein the place of Jyeṣṭheśvara
jyeṣṭheśvara-sthāne:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootjyeṣṭheśvara (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (ज्येष्ठेश्वरस्य स्थानम्); नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचन
sāṃpratamnow, at present
sāṃpratam:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsāṃpratam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: time)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचन
umāpatiḥUmā’s lord (Śiva)
umāpatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootumāpati (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचन
kāśīmKāśī
kāśīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचन
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive); उपसर्गः प्र-
mudāwith joy
mudā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचन (instrumental: manner)
tiṣṭhetwould stay/remain
tiṣṭhet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष एकवचन
girirāja-aṃgajāthe daughter of the mountain-king (Pārvatī)
girirāja-aṃgajā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgirirāja (प्रातिपदिक) + aṃgajā (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (गिरिराजस्य अङ्गजा); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचन
sakhaḥcompanion, friend
sakhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsakha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा एकवचन (उमापतिः इति विशेष्यस्य विशेषण-भावे)

Skanda (contextual attribution)

Tirtha: Jyeṣṭheśvara

Type: kshetra

Scene: Śiva and Pārvatī together at Jyeṣṭheśvara: Śiva near a liṅga-shrine, Pārvatī beside Him; Kāśī’s temple spires and a hint of Gaṅgā in the background; atmosphere of auspicious joy.

J
Jyeṣṭheśvara
K
Kāśī (Vārāṇasī)
U
Umāpati (Śiva)
G
Girirājāṅgajā (Pārvatī/Himavat-putrī)

FAQs

Kāśī is portrayed as a living abode of Śiva and Umā; divine presence sanctifies place and makes it spiritually auspicious.

Jyeṣṭheśvara-sthāna in Kāśī.

Implicitly encourages darśana/visitation of Jyeṣṭheśvara in Kāśī; no explicit rite is stated in this verse.