Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

पितामहेश्वरं लिंगं ज्येष्ठवापीतटे शुभम् । तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा पितॄणां मुदमर्पयेत्

pitāmaheśvaraṃ liṃgaṃ jyeṣṭhavāpītaṭe śubham | tatra śrāddhaṃ naraḥ kṛtvā pitṝṇāṃ mudamarpayet

جیہشٹھ واپی کے مبارک کنارے پر ‘پِتامہیشور’ نام کا لِنگ ہے۔ وہاں شرادھ کرنے سے انسان اپنے پِتروں کو خوشی اور تسکین نذر کرتا ہے۔

पितामहेश्वरम्Pitāmaheśvara (Lord of Pitāmaha)
पितामहेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘पितामहेश्वरम्’ इत्यस्य विशेष्य
ज्येष्ठवापीतटेon the bank of the Jyeṣṭha-tank
ज्येष्ठवापीतटे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक) + वापी (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; स्थानवाचक
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘लिङ्गम्’)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
मुदम्joy
मुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
अर्पयेत्should offer/bestow
अर्पयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्पय् (धातु; णिजन्त)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative/Potential), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

Skanda

Tirtha: Pitāmaheśvara (on Jyeṣṭha-vāpī bank)

Type: ghat

Listener: Vātāpitāpana

Scene: On the pond-bank, a devotee performs śrāddha with darbha grass and water offerings near the Pitāmaheśvara liṅga; ancestors are envisioned as subtle, satisfied presences.

P
Pitāmaheśvara
J
Jyeṣṭhavāpī
P
Pitṛs (ancestors)

FAQs

Dharma includes gratitude to forebears; Kāśī provides sanctified locations where śrāddha becomes especially fruitful for pitṛs.

Pitāmaheśvara liṅga on the bank of Jyeṣṭhavāpī in Kāśī.

Perform śrāddha at Pitāmaheśvara near Jyeṣṭhavāpī to gladden the ancestors.