Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37
Devanagari script
अष्टौ या मातरो दृष्टा ब्राह्मी प्रभृतयः प्रिय । स्वस्वरूपास्ता मन्येऽहं बालिकाः कष्टहेतवः
Transliteration
aṣṭau yā mātaro dṛṣṭā brāhmī prabhṛtayaḥ priya | svasvarūpāstā manye'haṃ bālikāḥ kaṣṭahetavaḥ
Translation
اے عزیز، جو آٹھ مائیں—براہمی وغیرہ—دیکھی گئیں، وہ سب اپنے اپنے روپ میں ہیں؛ میرا گمان ہے کہ وہی اس کم سن دوشیزہ کے لیے رنج و مشقت کا سبب بن رہی ہیں۔
Word by Word
अष्टौeight
अष्टौ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; संख्या-विशेषणम्
याःwho/which
याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (relative pronoun)
मातरःmothers
मातरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
दृष्टाःseen
दृष्टाः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतकाले (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (agreeing with मातरः)
ब्राह्मीBrāhmī
ब्राह्मी:
Apposition (सम्बन्ध/विशेष्य)
TypeNoun
Rootब्राह्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (one of the Mothers)
प्रभृतयःand others beginning with (her)
प्रभृतयः:
Apposition (समुच्चय)
TypeNoun
Rootप्रभृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; 'आदि' अर्थे (and others beginning with)
प्रियO dear (one)
प्रिय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
स्वस्वरूपाःin their own forms
स्वस्वरूपाः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (स्वं स्वरूपं यासाम्)
ताःthose (women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
मन्येI think
मन्ये:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
बालिकाःgirls, young maidens
बालिकाः:
Predicate nominal (विशेष्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootबालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
कष्टहेतवःcauses of trouble
कष्टहेतवः:
Predicate nominal (विशेष्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootकष्ट + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कष्टस्य हेतवः)
Speaker
Menā
Visual Art Cues
Scene: Eight Mātṛkās—Brāhmī and others—appear in distinct forms; an observer worries they are the cause of a young maiden’s distress.
Characters & Entities
B
BrāhmīA
Aṣṭa Mātṛkās (eight Mothers)Y
Young maiden (bālikā—contextually Umā/Gaurī)FAQs
Divine powers can appear awe-inspiring and testing; the devotee’s path may include ordeals interpreted through the play of the Mothers (Śakti).
No tīrtha is specified in this verse.
None; it is an interpretive statement within the narrative.