Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

अथ देवोऽसुररिपुः श्रुत्वा शंभुसमागमम् । द्विजराजाय स मुदा समदात्पारितोषिकम्

Transliteration

atha devo'suraripuḥ śrutvā śaṃbhusamāgamam | dvijarājāya sa mudā samadātpāritoṣikam

Translation

پھر دیوتا، اسوروں کا دشمن، شَمبھُو کی مجلس کی خبر سن کر خوشی سے برہمنوں کے راجا کو انعامِ رضا عطا کرنے لگا۔

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse-connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: सम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (particle)

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• असुररिपुः: enemy of the asuras
• असुररिपुः: Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक) + रिपु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘असुराणां रिपुः’; देवस्य विशेषण

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund)

• शंभुसमागमम्: the meeting/coming of Śambhu
• शंभुसमागमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक) + समागम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘शंभोः समागमः’

• द्विजराजाय: to the king of brāhmaṇas
• द्विजराजाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘द्विजानां राजा’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• समदात्: gave
• समदात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-√दा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पारितोषिकम्: a reward/gratuity
• पारितोषिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पारितोषिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Skanda (narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Upavārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya

Visual Art Cues

Scene: Hari, celebrated as the foe of Asuras, hears of Śambhu’s gathering and, delighted, grants a reward to a ‘king among Brahmins’—a preeminent sage/priestly figure.

Characters & Entities

• Śiva (Śambhu)
• Asura-ripu (deity epithet)
• Dvija-rāja (eminent brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honoring sacred knowledge and its bearers is dharma; joyful giving and recognition of worthy recipients is praised.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not explicit in this verse; it continues the Kāśīkhaṇḍa narrative thread that ultimately serves Kāśī’s māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act of giving a reward/fee of honor (pāritoṣika) to an eminent brāhmaṇa is implied as a dharmic practice.