Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

यावत्स्वस्थोस्ति मे देहो यावन्नेंद्रियविक्लवः । तावत्स्वश्रेयसां हेतुं तीर्थयात्रां करोम्यहम्

Transliteration

yāvatsvasthosti me deho yāvanneṃdriyaviklavaḥ | tāvatsvaśreyasāṃ hetuṃ tīrthayātrāṃ karomyaham

Translation

جب تک میرا بدن تندرست ہے اور حواس کمزور نہیں ہوئے، تب تک میں اپنے اعلیٰ ترین بھلے کے سبب کے طور پر تیرتھ یاترا کرتا رہوں گا۔

Word by Word

• यावत्: as long as
• यावत्: Adverbial (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/सर्वनाम)
• Form: परिमाण/कालवाचक अव्यय (correlative: as long as)

• स्वस्थः: healthy
• स्वस्थः: Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• देहः: body
• देहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• यावत्: as long as
• यावत्: Adverbial (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (as long as)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• इन्द्रिय-विक्लवः: with senses not impaired
• इन्द्रिय-विक्लवः: Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक) + विक्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (इन्द्रियैः विक्लवः/इन्द्रियेषु विक्लवः = with senses impaired)

• तावत्: so long/then
• तावत्: Adverbial (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: तावदर्थक अव्यय (correlative: then/so long)

• स्व-श्रेयसाम्: of (my) own welfare/benefits
• स्व-श्रेयसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (स्वस्य श्रेयांसि)

• हेतुम्: cause/means
• हेतुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• तीर्थ-यात्राम्: pilgrimage to sacred places
• तीर्थ-यात्राम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (तीर्थस्य यात्रा)

• करोमि: I do/undertake
• करोमि: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya; vow-like statement)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tīrtha-yātrā (general), anchored in Kāśī ethos

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A determined pilgrim, staff in hand, stands at sunrise on a Kāśī ghat, looking toward a distant horizon where multiple sacred landscapes appear as symbolic vignettes (mountain, river confluence, temple peak), indicating a life-journey toward tīrthas.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Do sacred travel and dharma-practice while strength remains; postponement risks losing the opportunity for śreyas (highest good).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse praises tīrtha-yātrā in general within the Kāśīkhaṇḍa framework; Kāśī stands as the overarching pilgrimage context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertaking tīrtha-yātrā as a deliberate spiritual discipline, timed before bodily and sensory decline.