Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 62

Devanagari script

नृणां पापकृतां तीर्थे पापस्य शमनं भवेत् । यथोक्तं फलदं तीर्थं भवेच्छ्रद्धात्मनां नृणाम्

Transliteration

nṛṇāṃ pāpakṛtāṃ tīrthe pāpasya śamanaṃ bhavet | yathoktaṃ phaladaṃ tīrthaṃ bhavecchraddhātmanāṃ nṛṇām

Translation

گناہ کرنے والے انسانوں کے لیے تیرتھ گناہوں کے فرو ہونے کی جگہ بن جاتا ہے۔ اور جن کے دل میں شردھا ہو، تیرتھ انہیں شاستروں میں بیان کردہ پھل خاص طور پر عطا کرتا ہے۔

Word by Word

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• पापकृताम्: of those who commit sins
• पापकृताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप-कृत् (प्रातिपदिक/कृदन्त); पाप + कृत् (कर्तरि कृत्)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘पापं कुर्वन्ति ये’ (sin-doers)

• तीर्थे: in a tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• पापस्य: of sin
• पापस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• शमनम्: pacification/removal
• शमनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवेत्: would be/should occur
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• यथोक्तम्: as stated
• यथोक्तम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा + उक्त (प्रातिपदिक; क्त)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: ‘as said’)

• फलदम्: fruit-giving
• फलदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: फल-द (प्रातिपदिक); फल + द (ददाति-सम्बद्ध)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘फलम् ददाति’ (fruit-giving)

• तीर्थम्: the tīrtha
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अत्र कर्तृपदं)

• भवेत्: would be
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• श्रद्धात्मनाम्: of the faithful
• श्रद्धात्मनाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा-आत्मन् (प्रातिपदिक); श्रद्धा + आत्मन्
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘श्रद्धा आत्मा यस्य’ (faithful-minded)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-tīrtha (general)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A penitent pilgrim stands at the water’s edge with folded hands, eyes lowered in faith; the tīrtha appears luminous, suggesting sin’s pacification through sacred contact.

Characters & Entities

• Tīrtha
• Śraddhā
• Pāpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrthas heal moral impurity, but the promised fruits mature most fully when approached with śraddhā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tīrthas broadly; within the Kāśīkhaṇḍa arc, these teachings support the pre-eminence of Kāśī’s Avimukta-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Cultivating śraddhā while performing tīrtha-sevā (such as bathing and pilgrimage observances) so the stated results manifest.