Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 82

त्वं जातवेदसि सदा दह्नात्मशक्तिर्वेधास्त्वया जगदिदं विविधं विदध्यात् । विश्वंभरोपि बिभृयादखिलं भवत्या लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये

tvaṃ jātavedasi sadā dahnātmaśaktirvedhāstvayā jagadidaṃ vividhaṃ vidadhyāt | viśvaṃbharopi bibhṛyādakhilaṃ bhavatyā lakṣmi prasīda satataṃ namatāṃ śaraṇye

تُو ہی جات وید (سب جاننے والی آگ) ہے—ہمیشہ آگ کی جان کی طاقت۔ تیرے ہی ذریعے وِدھاتا (برہما) اس رنگا رنگ جگت کو بناتا ہے؛ تیرے ہی سہارے وِشوَمبھَر (وشنو) سب کو تھامے رکھتا ہے۔ اے لکشمی، ہمیشہ مہربان رہ—جھکنے والوں کی پناہ۔

tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, प्रथमा (Nominative)
jātavedasiin Jātavedas (Agni)
jātavedasi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootjātavedas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (Locative) (वेदिक-नाम); ‘जातवेदस्’ = अग्नि
sadāalways
sadā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
dahna-ātma-śaktiḥthe inner power of fire
dahna-ātma-śaktiḥ:
Pratipādya (Predicate nominative/विशेष्य-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdahna (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (Nominative); दह्नस्य आत्मशक्तिः
vedhāḥthe Creator (Brahmā)
vedhāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvedhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (Nominative); ‘विधाता/ब्रह्मा’
tvayāby you
tvayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, तृतीया (Instrumental)
jagatworld
jagat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc); here object with idam
idamthis
idam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative)
vividhamvaried, manifold
vividham:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative); विशेषणम् (qualifier of jagad idam)
vidadhyātwould create/arrange
vidadhyāt:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootdhā (धातु) उपसर्ग-वि
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; वि-√धा
viśvaṃbharaḥViśvambhara (Viṣṇu)
viśvaṃbharaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvaṃbhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (Nominative); ‘विष्णु’
apialso
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-निपात (particle: also/even)
bibhṛyātwould bear/support
bibhṛyāt:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; √भृ
akhilamentire
akhilam:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootakhila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative); विशेषणम्
bhavatyāby you (reverential)
bhavatyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhavatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (Instrumental); आदरार्थे ‘भवती’
lakṣmiO Lakṣmī
lakṣmi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootlakṣmī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन (Vocative)
prasīdabe gracious
prasīda:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootsad (धातु) उपसर्ग-प्र
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; प्र-√सद्
satataṃalways
satataṃ:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatatam (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
namatāmof those who bow
namatām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeVerb
Rootnam (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त; षष्ठी बहुवचन (Genitive plural) ‘नमताम्’
śaraṇyeO refuge-giver
śaraṇye:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśaraṇya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन (Vocative)

Agastya (stuti, contextually in Kāśīkhaṇḍa narrative)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Lakṣmī visualized as the inner flame-power: Agni altar blazing, with Lakṣmī’s golden presence emerging from fire; Brahmā creating and Viṣṇu sustaining in the background, both empowered by her radiance.

L
Lakṣmī
J
Jātavedas (Agni)
B
Brahmā (Vedhās)
V
Viṣṇu (Viśvambhara)
U
Universe (jagat)

FAQs

Divine prosperity is not merely wealth but the very śakti enabling creation and preservation; honoring her aligns one with cosmic order (dharma).

The hymn belongs to the Kāśīkhaṇḍa milieu, linking devotional praise to the merit (puṇya) of Kāśī’s sacred landscape.

No direct prescription; the verse supports stuti and śaraṇāgati (taking refuge) as devotional discipline.